post_image

 

کمردرد مزمن، مشکلی شایع  است. وعلل بروز کمردرد،  در یکی از گروه‌های زیر قرار می گیرد: 1- کمردرد غیراختصاصی، 2- کمردرد ناشی از رادیکولوپاتی یا تنگی کانال نخاع، 3- کمردرد ارجاعی ناشی از منشا غیرنخاعی یا 4- کمردرد ناشی از سایر علل مشخص نخاعی.

حملات حاد کمردرد معمولا خودمحدود شونده هستند. بیماران مبتلا به درد پایدار یا نوسان‌کننده که بیش از 3 ماه طول بکشد، دچار کمردرد مزمن تعریف می‌شوند. بیماران مبتلا به کمردرد مزمن بیشتر احتمال دارد که برای دردشان به یک پزشک خانواده مراجعه کنند تا به ارتوپد و متخصص طب فیزیکی  و کایروپراکتیک . اثر اقتصادی درد پایین کمر مزمن ناشی از طولانی شدن افت کارکرد است که به کاهش بهره‌وری کاری، هزینه‌های درمان و هزینه‌های مربوط به ناتوانی می‌انجامد.

 

 

داروهای درمان کمردرد از داروهای بدون نسخه استامینوفن، آسپرین و غیره تا داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ناپروکسن و ایبوپروفن، و داروهای تجویزی مانند اپیوئیدها را در برمی‌گیرند. بعضی اوقات، علاوه بر داروی کمردرد، داروهای روانپزشکی هم تجویز می‌شوند. استامینوفن به دلیل ایمنی خوب، درمان خط اول است. NSAIDها تسکین درد مشابهی ایجاد می‌کنند اما عوارض جانبی گوارشی و  کلیوی قابل توجهی دارند. گروه‌های مختلفی از NSAIDها وجود دارند و اگر با یک گروه نتیجه حاصل نشود، داروهای گروه‌های دیگر را می‌توان پیش از قطع همه آنها با هم امتحان کرد . ترامادول، اپیوییدها و سایر داروهای کمکی می‌توانند برای برخی بیماران که به NSAIDها پاسخ نمی‌دهند، مفید باشند.   گروه‌های داروهای ضدالتهاب غیراستروییدی برای کمردرد مزمن.

آسپیرین  325 تا 650 میلی‌گرم هر 4 ساعت

دیکلوفناک پتاسیم  50 میلی‌گرم سه بار در روز

دیکلوفناک سدیم، با رهش تاخیری 50 میلی‌گرم دو یا سه بار در روز

ایبوپروفن 400-200 میلی‌گرم دو یا سه بار در روز

ایندومتاسین 50-25 میلی‌گرم سه بار در روز

تولمتین 600-200 میلی‌گرم سه بار در روز

پیروکسیکام 20 میلی‌گرم یک بار در روز

ناپروکسن 500-250 میلی‌گرم دو بار در روز

مهار‌کننده سیکلواکسیژناز– 2 مانند  سلکوکسیب 200 میلی‌گرم دو بار در روز

ترامادول داروی مسکنی است که به طور ضعیف خاصیت اپیوییدی و مهارکنندگی برداشت سروتونین ـ نوراپی‌نفرین(SNRI) دارد. به دلیل خاصیت اپیوییدی، ترامادول را در کل نباید در بیمارانی به کار برد که در حال بهبود از اعتیاد به موادمخدر هستند. عوارض جانبی شامل خواب‌آلودگی، یبوست و تهوع است.

همه داروهای شل کننده عضلانی بهبود کوتاه مدت مشابهی از نظر درد و کارکرد ایجاد می‌کنند . آرامبخشی (sedation)، عارضه جانبی شایعی است و مصرف مزمن بنزودیازپین‌ها  خطر وابستگی را به همراه دارد.

برخی داروهای گیاهی در کوتاه‌مدت موثر بوده‌اند اما داده‌های در مورد بی‌خطری آنها وجود ندارد. به نظر می‌رسد هارپاگفیتوم پروکومبنس (پنجه شیطان) با دوز 50 میلی‌گرم روزانه، سالیکس آلبا (پوست بید سفید، منبع اسید سالیسیلیک) با دوز 240 میلی‌گرم روزانه و چسب کاپسیکوم فروتسنس (فلفل قرمز) با مصرف موضعی روزانه، در کاهش کمردرد مزمن موثر باشند.

مسکن‌های اپیوییدی کوتاه‌اثر (با رهش فوری) و طولانی‌اثر (آهسته‌رهش) گاهی برای کمردرد مزمن به کار گرفته می‌شوند.

مصرف اپیوییدها می‌تواند منجر به تحمل، هیپرالژزی (افزایش واکنش درد به محرک‌های مضر) و آلودینی (افزایش واکنش درد به محرک‌های بی‌ضرر) شود. ترکیب تحمل و هیپرالژزی می‌تواند اثربخشی اپیوییدها را در طول زمان کاهش دهد. یکی از چالش‌های درمان کمردرد مزمن، افتراق میان ایجاد تحمل(تولرانس)، هیپرالژزی ناشی از اپیوییدها و پیشرفت خود بیماری است. هیپرالژزی شامل افزایش درد علی‌رغم افزایش درمان با اپیوییدها، انتشار وسیع‌تر درد و بیش از منطقه قبلی توزیع درد و تغییر بارز آستانه یا میزان تحمل درد است. در این شرایط، باید دوز اپیوییدها کاهش داده شود یا اینکه همه داروهای بیمار کلا قطع شود.

مهارکننده‌های اختصاصی برداشت سروتونین، SNRIها و داروهای ضدصرع برای کمک به بیماران مبتلا به کمردرد مزمن سودمند از کار در نیامده‌اند. البته داروهای ضدافسردگی سه‌حلقه‌ای فوایدی به همراه دارند و می‌توانند مکمل سودمندی برای درمان ضددرد باشند. گاباپنتین می‌تواند بهبود کوتاه مدتی در بیماران مبتلا به رادیکولوپاتی ایجاد ‌کند.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران