ثبات مفصل ران

مفصل ران در مقایسه با مفصل شانه، دارای حرکات کمتر، ولی ثبات و پایداری بیشتری است. ثبات و استحکام مفصل ران جهت تحمل وزن بدن در فعالیت‌های روزمره لازم است. با این حال، مفصل ران که همانند مفصل شانه یک مفصل سینوویال از نوع گوی و کاسه‌ای است نیز دارای سه درجه آزادی حرکتی است که به معنای داشتن حرکات در هر سه صفحه سهمی (ساژیتال)، پیشانی (فرونتال) و عرضی (ترانسورس) است.

مفصل ران از دوقسمت استابولوم (حقه) و سر استخوان ران تشکیل می‌گردد و در میان مفاصل بدن به عنوان یک مفصل پایدار محسوب می‌شود. به طورکلی، عواملی که در ایجاد ثبات و استحکام این مفصل نقش دارند شامل موارد زیر است:

عمیق بودن حفره استابولار (حقه‌ای)
وجود رباط‌های قوی در اطراف مفصل ران
وسعت و استحکام کپسول مفصلی
زوایه طبیعی گردن استخوان ران با تنه فمور که در یک فرد بزرگسال حدود 120 الی 130 درجه‌است. این زاویه که باعث مایل قرارگرفتن گردن استخوان ران می‌گردد، یک عامل مهم تطابق با جهت رو به پایین استابولم است.

بورسیت ران

بورس یک کیسه لیفی (فیبروز) حاوی مایع بوده که بین تاندون و استخوان یا پوست و استخوان و یا میان دو ماهیچه قرارمی گیرد.  مهمترین نقش بورس‌ها کاهش میزان اصطکاک بین دو یا چند بافتی است که روی یکدیگر واقع می‌شوند. بنابراین، بورس‌ها در تسهیل حرکات نقش دادند.

بورس‌هایی که در اطراف مفصل ران قراردارند عبارتنداز:

–  بورس تروکانتری  (بورس تروکانتریک)
–  بورس ورکی (بورس ایسکیال)
–  بورس خاصره‌ای شانه‌ای (بورس ایلیوپکتینئال)

بورس‌ها ممکن است به دلیل ضربات وارده به آنها و یا تحت فشارهای طولانی مدت (استفاده بیش از انداره) ملتهب گردند که به این حالت بورسیت گفته می‌شود. بورسیت می‌تواند یک عامل درد ناحیه درگیر باشد.

رباط‌ها عناصری هستند که باعث ارتباط دو یا چند استخوان می‌گردند و در ایجاد ثبات مفاصل نقش دارند. این عناصر همچنین باعث تقویت کپسول مفصلی می‌گردند.

وضعیت کپسول مفصلی

کپسول مفصلی در مفاصل سینوویال از دو لایه داخلی (بنام غشاء سینوویال) و خارجی (بنام کپسول لیفی) تشکیل می‌گردد.

کپسول لیفی مفصل ران، گسترده و قوی است. ضخامت و استحکام کپسول لیفی ران در جلو (قدام) بیشتر از طرف پشتی (خلفی) است. این کپسول در بالا به حاشیه حفره استابولار (حفره حقه‌ای) اتصال داشته، به طوری که در جلو، گردن استخوان ران (فمور) را احاطه می‌کند و به خط بین تروکانتری (خط اینترتروکانتریک) متصل می‌گردد. کپسول لیفی در عقب و پایین، بالاتر از ستیغ بین تروکانتری (اینترتروکانتریک) به گردن استخوان ران اتصال می‌یابد، بنابراین قسمتی از گردن ران در عقب، فاقد کپسول است.

غشاء سینوویال در سطح داخلی کپسول لیفی قرار دارد. این غشاء در مفصل ران، گردن استخوان ران را تا حدود غضروف مفصلی می‌پوشاند.

رباط‌های مفصل ران

    رباط خاصره‌ای رانی (ایلیوفمورال)
رباط عانه‌ای رانی (پوبوفمورال)
رباط ورکی رانی (ایسکیوفمورال)
رباط سر استخوان ران (فمور) [۴] (رباط گرد)

منبع:ویکی پدیا

 

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →