شیوع درد کمری-لگنی در حاملگی 49 تا 76 درصد، درد شدید 25 % و ناتوانی  8 % است. بیماران بطور کلی به دو دسته تقسیم میشوند  انهایی که کمردرد دارند و انهایی که درد لگنی دارند(درد بین کرست ایلیاک خلفی و چین گلوتیال بویژه در ناحیه مفصل ساکروایلیاک). درد ممکن است به خلف  ران انتشار داشته یا ممکن است همراه با یا بطور جداگانه در سمفیز باشد. ظرفیت استقامتی  ایستادن، راه رفتن و نشستن کاهش یافته است. درد کمربند لگنی  یک تشخیص نهایی بعد از رد دیگر علل کمری است. ریسک فاکتورها شامل سابقه کمردرد قبلی، کمردرد حاملگی قبلی و کمردرد در طول قاعدگی میباشد. ترومای لگنی ممکن است  فرد را مستعد دردلگنی حاملگی بنماید. سابقه استفاده از ضد حاملگی خوراکی، فاصله زمانی از اخرین حاملگی، قد،  وزن،  سیگار و سن ریسک فاکتور نیستند. ورزشکاران حرفه ای در برابر کمردرد و دردلگنی حاملگی محافظت شده نیستند. کمردرد در هر زمانی از حاملگی می تواند اغاز شود و بطور کلی در هفته 36 به حداکثر رسیده و بعد از ان کاهش میابد و در اکثر بیماران تا سه ماه بعد از زایمان بهبود مییابد. ریسک فاکتورهای تداوم کمردرد بعد از حاملگی شامل  داشتن کمردرد و دردلگنی حاملگی، درد در شروع حاملگی، ضعف اکستانسورهای پشتی، بیماران مسن و نارضایتی شغلی. علل مفروض درد لگنی حاملگی شامل افزایش فشار بیومکانیکی یا  تاثیرات هورمونی. درد لگنی حاملگی یک شکل ویژه ای از کمردرد است که ممکن است بطور جداگانه یا همراه با کمردرد اتفاق افتد.

post_image

 

علائم رادیکولر بطور شایع در حاملگی دیده میشوند که میتواند بدلیل فشار مستقیم رحم  روی ریشه های عصب و شبکه اعصاب کمری و ساکرال ایجاد شود. parietal neuralgia of pregnancy را    Bushnellis  بعنوان فشار مکانیکی روی ریشه های عصب بوسیله لیگامانهای  ستون مهره ای با لوردوز در حال افزایش توضیف میکند. با نزول جنین بداخل لگن در اواخر بارداری سمپتوم های رادیکولر مربوط به فشار روی شبکه لومبوساکرال ممکن است تجربه شود. در موارد مقاوم و غیر عادی کمردرد بایستی مواردی مثل بیماری دیسک اختلالات نورولوژیک ونوس ترومبوز و دیگر علل عروقی و احشایی در نظر گرفته شود.MRI و EDX برای تشخیص و درمان مفیدند.در بررسی اینده نگر شیوع  واقعی درد سیاتیکی انتشاری درماتومی کمتر از 1% بود. فلج پیشرونده و اختلال کنترول اسفنکتری تشخیص cauda equina syndrome را مطرح نموده که نیازمند بررسی تصویری معمولا با MRI  و  جراحی فوری میباشد در هر مرحله ای از حاملگی اگر ضروری باشد ممنوعیتی برای انجام MRI  انستزی موضعی یا عمومی و جراحی دیسک وجود ندارد.

 

احتقان عروقی و کمردرد شبانه : کمر درد در دوران بارداری در شب شایع است پیشنهاد شده است که این درد به علت افزایش جریان وریدی از طریق ورید های  کمر، شبکه وریدی مهره ای، ورید های  paraspinal، وریدهای  azygous است که در شب در واکنش به توزیع مجدد حجم بزرگ مایع خارج سلولی و وریدی رخ می دهد که ممکن است  با اعمال فشار رحم آبستن در یک بیمار خوابیده به پشت به  ورید caval  تشدید شود. ادم و افزایش فشار رخ داده، باعث درد میشود.

 

 

12666

درمان: درمان با مشاوره بیمار درباره علل شایع کمردرد در بارداری شروع میشود. اطمینان بخشی و تغییرات ساده در سطح فعالیت اغلب میتواند علایم را تا حد قابل تحمل کاهش دهد. طب سوزنی و برنامه ورزشی، ماساژ و استفاده از گرمای سطحی و یخ و تنس ممکن است سودمند باشد.

 برای درد خلف لگن با منشأ ساکروایلیاک، دالی و همکارانش درمان موفق در10بیمار، از مجموع 11 نفر (91٪)را با استفاده از دستکاری چرخشی مفصل ساکروایلیاک(ROTATIONAL MANIPULATION)  نشان دادند.  در یک گروه مشابه از زنان مبتلا به درد خلف لگن، Ostgaard و همکاران  کاهش درد و مرخصی استعلاجی را با استفاده از کلاس های دوره ای در دوران بارداری که در آن یک توصیف ساده آناتومی، فیزیولوژی، بلند کردن و تکنیک های کار، آموزش عضلانی، و آموزش تمدد اعصاب بود  نشان دادند. برخی از تسکین درد توسط اکثر زنان مبتلا به درد لگنی   با کمربند nonelastic trochanteric  گزارش کردند. برای زنانی که در درجه اول با کمر درد در شب رنج می برند، توماس و همکاران گزارش تسکین علایم و بهبود خواب در 57 از 92 زن  را با یک بالشت وج شکلی که برای حمایت شکمی از زن بارداری که طرفی قرارگرفته است نشان دادند. در دوران بارداری حتی داروهای safeمیتوانند نتایج غیرقابل انتظاری را سبب شوند. مثل نقصان بسته شدن داکتوس ارتریوسوس و نارسایی کلیوی نوزادی با استفاده از NSAIDدر انتهای حاملگی. اکثر ضدافسردگی ها برای استفاده در حاملگی تایید نشده اند. برای اکثر ضدتشنج ها مثل گاباپنتین شواهدی از افزایش نواقص مادرزادی در حیوانات وجود دارد که در انسان ها خوب بررسی نشده است. استامینوفن مسکن خط اول درمان کمردرد خفیف است. استفاده از NSAID در حاملگی دارای کنتراورسی است اما استفاده کوتاه مدت از ایبوبروفن یا ناپروکسن در تریمستر اول و دوم SAFE است. برای درمان کمردرد شدید ممکن است به نارکوتیک ها نیاز شود که برای تجویز پرنترال مستلزم بستری شدن در بیمارستان است. دوره کوتاه مدت اوپیویید خوراکی یا تزریقی ریسک اندکی برای جنین دارد و بطور کلی هر دارویی بایستی با مشورت متخصص زنان استفاده شود. تشخیص کمردرد از درد لگنی برای تنظیم فیزیوتراپی و ورزش لازم است

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →