post_image

فشار وارد به رباطهای مفصل اگر بیش از حد تحمیل آنها باشد، موجب پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن می شود. در صورتی که ضربه خفیف باشد، و فقط باعث کش آمدن رباط ها و پارگی مختصر آنها شود، پیچ خوردگی (Sprain درجه یک و دو) و اگر فشار شدید باشد و باعث پارگی کامل رباطها شود، ولی به دررفتگی منجر نگردد، رگ به رگ شدن (Sprain درجه سه) نامیده می شود.

کشیدگی عضلات و تاندون های مربوط به آنها که سبب پارگی مختصر یا کامل آنها می شود تحت عنوان کشیدگی (Strain) گفته می شود.

علت پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن

رگ به رگ شدن و پیچ خوردگی مچ پا ضمن راه رفتن روی زمین ناهموار، پریدن از بلندی، سُر خوردن و یا ضمن ورزش و شوخی نامناسب که به مفاصل فشار بیش از حد وارد آورد، ایجاد می شود.

علایم پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن

مچ پا بیش از سایر مفاصل پیچ خوردگی می گردد. مفصل مبتلا متورم و دردناک است و گاه با خونمردگی پوستی همراه است. حرکات مفصل محدود و دردناک هستند. نشانه های رادیولوژیک هم فقط تورم بافت نرم را نشان می دهد و ضایعه استخوانی و مفصلی دیده نمی شود. MRI میزان آسیب رباطها را به خوبی نشان می دهد، اما در مرحله حاد لزوم به انجام آن نیست.

درمان پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن

در هر آسیب اندام باید اصل RICE را به خاطر داشت.
R = Rest: اندام آسیب دیده باید بی حرکت شده و از فشار اضافه بر روی آن جلوگیری شود.
I= Ice: بدنبال ضربه التهاب در اندام بوجود می آید. که باعث ورم کردن اندام می شود. به کمک کیسه یخ که بر روی اندام گذاشته می شود از شدت ورم کاسته می شود. به یاد داشته باشید که کیسه یخ را مستقیم روی پوست نگذارید و از یک حوله یا بانداژ زیر آن استفاده نمایید. نکته بعدی اینکه بعد از هر نیم ساعت باید یخ برداشته شود و حدود یک ربع تا بیست دقیقه پوست به حالت خودش رها شود تا ایجاد نکروز پوستی نشود. گذاشتن یخ بعد از تروما تا 48 ساعت اول مؤثر می باشد.
C= Compression: کمپرشن به کمک باندکشی که از سمت دیستال به قسمت پروگزیمال بسته می شود اعمال می شود و بدین ترتیب ادم اجازه تشکیل شدن در اندام را پیدا نمی کند.
E= Elevation: اندام تروما دیده باید بالاتر از سطح قلب قرار گیرد. به عنوان مثال در پیچ خوردگی مچ پا بالش را از زیر سر مریض بردشاته و زیر پای مریض می گزاریم بدین ترتیب جلوی تشکیل ادم و ورم گرفته می شود.

گذاشتن کیف یخ روی عضله آسیب دیده جهت جلوگیری از خونریزی بیشتر، بانداژ و بالا نگه داشتن عضو برای جلوگیری از تورم در 24 ساعت اول به عنوان درمان پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن صورت می گیرند. در صورتی که آسیب جزئی بوده و درد زیاده ندشاته باشد، به بیمار توصیه می کنیم کفش چکمه ای بپوشد، از عصا استفاده کند، روی زمین ناهموار راه نرود و از فعالیت های ورزشی تا بهبود ناراحتی خودداری کند و اگر آسیب شدید باشد و یا در مواردی که بخواهیم بیمار را بدون عصا هر چه زودتر به راه بیندازیم، بهتر است عضو آسیب دیده را به مدت 3-4 هفته در گچ بی حرکت کنیم. بعد از برداشتن گچ هیدروتراپی به بازگشت حرکات مفصل کمک می کند.

در مواردی که برای رگ به رگ شدن درمان صحیح به عمل نیامده باشد، بیمار به طور مکرر دچار این عارضه و در نتیجه ناپایداری مفصل می گردد. در این صورت باید مفصل را با جراحی ترمیمی پیچ خوردگی و رگ به رگ شدن بازسازی نمود. بعضی از مؤلفین ترجیح می دهند که رباطهای آسیب دیده را با عمل جراحی ترمیم نمایند.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →