post_image

علت پارگی منیسک زانو در اکثر موارد ثابت ماندن استخوان درشت نی در حالی که استخوان ران به داخل یا خارج چرخیده و زانو از حالت خم به راست شدن در می آید می باشد. با توجه به اینکه این نوع حرکات بیشتر در جوانانی که اسکی و فوتبال بازی می کنند زیاد است پارگی منیسک زانو در این جوانان شایع تر است. با توجه به اینکه قسمت خلفی منیسک بین کوندیل ران و استخوان درشت نی گیر می کند پارگی مینیسک اکثراً از قسمت خلفی شروع می گردد.

قبلا تصور بر این بود که به علت تحرک کمتر منیسک داخلی نسبت به منیسک خارجی پارگی های منیسک داخلی به مراتب شیوع بیشتری دارد. اما در مطالعات اخیر که توسط یافته آرتروسکوپی می باشد. شیوع پارگی در منیسک داخلی و خارجی برابر می باشد.

انواع پارگی منیسک زانو

در غالب موارد پارگی منیسک یکی از انواع زیر می باشد:

الف) پارگی طولی: که غالباً از قسمت خلفی شروع شده و در تمام طول منیسک ادامه می یابد و قسمت پاره شده غالباً به داخل زانو رانده شده و باعث قفل شدن زانو می گردد.

ب) پارگی عرضی و پارگی مایل که بیشتر در افراد مسن دیده می شود و از کناره مرکزی منیسک شروع شده و به کناره محیطی ادامه می یابد. این نوع پارگی معمولاً باعث قفل شدن زانو نشده و علایم آن به صورت سینویت زانو خودنمایی می کند.

ج) ترکیبی از پارگی های طولی و عرضی

نشانه های پارگی منیسک های زانو

بیماران مبتلا به پارگی منیسک را غالباً جوانان و ورزشکاران تشکیل می دهند که ضمن ورزش دچار درد ناگهانی زانو شده اند معمولاً علائم پارگی منیسک به شدت علائم پارگی رباط ACL نیست. در پارگی ACL ورزشکار احساس می کند که چیزی داخل زانویش شکسته است و زانو بلافاصله پر از خون می شود (همارتروزیس) و دیگر قادر به ادامه ورزش نیست. اما در پارگی منیسک ورزشکار به دنبال ضربه دچار زانو درد می شود اما نه به شدت پارگی رباط های زانو. فرد به زحمت ورزش خود را به پایان می رساند و فردای روز آسیب متورم ورم زانو می شود که معمولاً مایع سروزی است. (Effusion Over the Night)

با توجه به اینکه منیسکها در دو سوم مرکزی خود عروق ندارند پارگی این قسمت همراه با خونریزی زیاد داخل مفصل نبوده، در حالی که پارگیهای یک سوم قسمت محیطی به علت وجود عروق خونی می تواند همراه با همارتروز باشد.

محدودیت حرکات مفصلی ممکن است مربوط به درد، تورم مفصلی و یا واقع شدن قسمت پاره منیسک بین استخوان ران و درشت نی باشد (قفل شدن).

علایم چند هفته بعد از پارگی منیسک های زانو عبارتند از:

  • تورم و وجود مایع داخل مفصل که به شدت مرحله حاد پارگی نبوده و مقدار آن بسته به محل و نوع پارگی متفاوت است.
  • درد و حساسیت در خط مفصلی با توجه به اینکه پارگی در اغلب موارد از قسمت خلفی شروع می شود، درد و حساسیت بیشتر در این منطقه وجود دارد. 
  • قفل شدن زانو (Locking) که در بیشتر موارد به طول ناگهانی به وجود آمده و از بین می رود. گاه می توان قفل شدن زانو را با حرکات مناسب از قفل شدن خارج نمود. (معمولاً در نوع Bucket handle)
  • آتروفی عضله چهار سر که معمولاً چند هفته بعد از شروع بیماری آشکار می شود.
  • گاه بیمار ضمن خم و راست کردن زانو صدایی در زانو (Click) احساس می کند.
  • مثبت بودن آزمایش ماک موری (McMurray’s Test)
  • مثبت بودن آزمایش آپلی (Apley’s Test)

پارگی منیسک ها ممکن است همراه با آسیب های دیگر زانو باشد، به همین جهت باید معاینه کامل از زانو به عمل آمده تا این ضایعات از نظر دور نماند. مثلاً پارگی منیسک داخلی همراه با پارگی رباط داخلی و پارگی رباط متقاطع قدامی است.

تشخیص پارگی منیسک ها

  • رادیوگرافی ساده طبیعی است و بیشتر برای ضایعات همراه استخوانی مفصلی که ممکن است با پارگی منیسک باشند کمک کننده است.
  • آرتروگرافی با تزریق مخلوط هوا و ماده حاجب به داخل مفصل برای تشخیص پارگی های منیسک استفاده می شود که به علت تهاجمی بودن امروزه کمتر استفاده می شود.
  • MRI روش بسیار خوب و دقیقی جهت تشخیص ضایعات منیسکها، لیگامانها و غضروف و سایر ضایعات نسوج نرم زانوست و امروزه به طور وسیعی از آن استفاده می شودو لازم است در مواردی که در تشخیص بالینی مشکوک هستیم از آن استفاده کرد.
  • آرتروسکوپی وسیله خوبی جهت تأیید تشخیص بالینی و بررسی ضایعات منیسکها، لیگامانها، غضروف و سینوویوم است. اهمیت آن از آنجا بیشتر می شود که می توان در حین تشخیص این ضایعات همزمان جراحی لازم را از طریق آرتروسکوپ انجام داد. امروزه به کمک آرتروسکوپ اعمال جراحی برای آسیب های زانو از جمله پارگی منیسک، رباط ها و غضروف و… انجام می شود.

درمان پارگی منیسک های زانو

همان طور که گفته شد دو سوم داخلی منیسکهای فاقد عروق خونی بوده و فقط یک سوم محیطی آن عروق خونی دارد. پارگی یک سوم خارجی را می توان دوخت، ولی در پارگی های دو سوم داخلی، دوختن فایده ای ندارد و در صورت وجود علایم، قسمت پاره برداشته می شود. با توجه به اینکه برداشتن منیسک سبب ناپایداری زانو شده و نهایتاً منجر به استئوآرتریت زانو می گردد، فقط در مواردی که پارگی منیسک علامت دار باشد، باعث قفل شدن زانو می شود و یا زانو به طور مکرر دچار هیدرآرتروز گردد منیسک باید عمل جراحی پارگی منیسک های زانو انجام شود و تنها قسمت پاره منیسک خارج شود. برداشتن کامل منیسک نتایج فاجعه باری برای زانو دارد.
بنابراین درمان پارگی های قسمت مرکزی منیسک شامل Arthroscopic partial menisectomy می باشد و در پارگی های قسمت محیطی شامل Arthroscopic repair می باشد.

زانوبند طبی

بستن زانو بند در هنگام پارگی مینیسک زانو باعث گرم نگه داشتن زانو (برای کاهش درد) می‌شود و همچنین زانو را ثابت نگه می‌دارد تا حرکاتی که باعث افزایش درد می‌شوند کاهش پیدا کنند (برای مثال حرکات از یک سمت به سمتی دیگر و حرکات چرخشی اغلب باعث وخامت درد ناشی از پارگی مینیسک می‌شوند). با این حال، اگر چه زانوبندها باعث ثبات بیشتر زانو می‌شوند، زانو شما هنوز کمی خالی می‌کند. در صورت استمرار این وضعیت، باید به دکتر زانو مراجعه کنید. احتمالا پزشک برای کاهش درد ناشی از پارگی مینیسک زانو، دو زانو بند برایتان تجویز می کند.

در حقیقت علت پارگی مینیسک زانو در سنین مختلف، متفاوت است و مشکلی است که خیلی از افراد در طول زندگی خود تجربه می کنند. خوشبختانه با روش های درمانی موجود و در صورت اقدام به موقع (مراجعه به پزشک با ظاهر شدن نشانه های ذکر شده)، می توان بدون عمل جراحی اقدام به درمان پارگی ها مینیسک از درجه ۱، ۲ ،۳ و ۴ نمود. درمان جراحی این مشکل فقط در مورد تعداد کمی از بیماران که با درمان های دیگر بهبودی نمی یابند توصیه می شود.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →