به کاهش تونوس یا کشیدگی طبیعی عضلات، هیپوتونی (Hypotonia)‏ گفته می‌شود که باعث اختلال در عملکرد طبیعی ماهیچه‌های بدن می‌گردد. نتیجه هیپوتونی، ضعف و آتروفی (تحلیل) ماهیچه‌ای است.

 


 post_image

 

هیپوتونی در کودکان و جوانان شایع می باشد.

به طور معمول، عضلات هنگامی که آرام هستند، دارای مقدار کمی انقباض می باشند که به آنها قابلیت ارتجاع می دهد و  در برابر حرکاتی که دیگران انجام می دهند، مقاومت نشان می دهد.

عضلات توسط پیام هایی که از مغز به اعصاب می رود، کنترل می شوند.

هیپوتونی در اثر آسیب مغز، نخاع، اعصاب و یا عضلات رخ می دهد.

این تخریب در اثر تروما، عوامل محیطی، ژنتیکی و یا اختلالات عضلات و سیستم اعصاب مرکزی رخ می دهد.

 

علائم هیپوتونی

– اگر نوزاد دچار هیپوتونی را بلند کنید، مانند عروسک پارچه ای، نرم و سست می باشد.

– آرنج و زانوهایش همیشه باز و آویزان هستند و قابلیت خم شدن ندارند.

– سر این نوزادان کنترل ندارد و ممکن است بیفتد و یا به طرفین خم شود.

نکته مهم این است که هیپوتونی بر عقل اثری ندارد و باعث کم هوشی نمی گردد

 

– زیر بغل نوزادان سالم را می توان گرفت و را بلند کرد، اما با این روش نمی توان نوزاد مبتلا به این عارضه را بلند کرد، چرا که دستان نوزاد بدون مقاومت تمایل به لیز خوردن دارند.

 

– مشکلات حرکتی و تعادل بدن

– مشکلات تنفسی و گفتاری

– سستی مفاصل و رباط ها

– عکس العمل های ضعیف

هنگام بلند کردن و حمل نوزاد مبتلا به این عارضه باید مواظب بود تا آسیبی به او وارد نشود.

 

علل هیپوتونی

1- تخریب مغز یا آنسفالوپاتی در اثر کمبود اکسیژن، قبل و یا درست بعد از زایمان و یا وجود مشکلاتی در عملکرد مغز.

 

2- اختلال در عضلات، مانند دیستروفی عضلات که یک اختلال ارثی است و شامل ضعف عضلات و کاهش بافت عضلانی می باشد و با گذشت زمان بدتر می شود.

 

3- اختلالات اعصابی که عضلات را تحت تاثیر قرار می دهند و به نام اختلالات حرکتی نورون ها شناخته می شوند.

 

4- اختلالاتی که بر توانایی اعصاب در انتقال پیام های عصبی به عضلات اثر دارند، از قبیل:

– بوتولیسم نوزاد: یک بیماری تهدیدکننده حیات است و در این بیماری باکتری بوتولینوم در لوله گوارشی رشد می کند.

– میاستنی گراویس: یک اختلال عصبی-عضلانی است.

 

5- اختلالات مادرزادی متابولیسم (اختلال ژنتیکی نادر که در این اختلال، بدن نمی تواند غذا را تبدیل به انرژی کند).

 

6- عفونت

هنگام بلند کردن و حمل نوزاد مبتلا به این عارضه باید مواظب بود تا آسیبی به او وارد نشود

 

7- اختلالات ژنتیکی و یا کروموزومی که باعث تخریب مغز و اعصاب گردند مانند:

 

– سندرم داون

– سندرم پرادر- ویلی: یک بیماری مادرزادی و ژنتیکی می باشد که بر قسمت های مختلف بدن اثر می گذارد و فرد دارای علائم اضافه وزن، کاهش توانایی مغزی و کاهش سفتی عضلات و دارای هورمون های جنسی کم و یا فاقد این هورمون ها می باشد.

– بیماری تای-ساکس: یک بیماری سیستم اعصاب و مرگ آور می باشد که ارثی است.

– تریزومی 13: اختلال ژنتیکی و فرد، سه کپی به جای دو کپی، از کروموزوم 13 دارد.

– آکندروپلازی: اختلال رشد استخوان که باعث کوتاهی قد می شود.

– کم کاری مادرزادی تیروئید

– آتاکسی مادرزادی مخچه ای

– سندرم مارفان: اختلال در بافت هایی که وظیفه استحکام بدن را دارند.

– مسمومیت

– صدمات نخاع در زمان تولد

 

تشخیص هیپوتونی

– معاینه بدنی شامل معاینه سیستم عصبی و عملکرد عضلات است. متخصص مغز و اعصاب در ارزیابی این مشکل کمک می کند. حرکت و مهارت های احساسی، تعادل و هماهنگی بین دست ها و پاها، وضعیت ذهنی، عکس العمل ها و عملکرد اعصاب را ارزیابی می کند.

– سی تی اسکن و یا MRI از مغز

– الکترومیوگرافی برای بررسی عملکرد اعصاب و عضلات

– الکتروانسفالوگرافی برای سنجش فعالیت الکتریکی مغز

– متخصص ژنتیک نیز ممکن است اختلالات خاصی را تشخیص دهد.

 

درمان هیپوتونی

– فیزیوتراپی: کنترل حرکات را بهبود می بخشد و بدن را قوی می کند.

– کاردرمانی و گفتاردرمانی به بهتر تنفس کردن، حرف زدن و بلعیدن کمک می کنند.

– درمان برای نوزادان و کودکان خردسال شامل: برنامه های تحریک حسی می باشد.

برخی موارد، هیپوتونی با گذشت زمان بهبود می یابد

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →