post_image

شانه یک مفصل مرکب است که توسط مفصل شدن استخوان بازو، استخوان کتف، و استخوان چنبرى ایجاد شده است. مفصل شانه به‌وسیلهٔ عضلهٔ دالى (دلتوئید) و مجموعهٔ عضلات گردانندهٔ بازو احاطه شده است که در اطراف انتهاى فوقانى استخوان بازو به‌هم ملحق مى‌شوند و یک پوشش عضلانى را تشکیل مى‌دهند. پوشش عضلانى گرداننده بازو شامل زردپى‌هاى پنج عضله است که به بالاى استخوان بازو متصل مى‌شوند و بازو را به سمت خارج مى‌گردانند.

التهاب کیسهٔ دور مفصل شانه

این عارضه با درد و حساسیت در خارج و نوک شانه مشخص مى‌شود. شما ممکن است در بلند کردن بازو و دور کردن آن از کنار خود یا گرداندن بازو به سمت خارج مشکل داشته باشید. شانه کردن مو یا پوشیدن کت بدون کمک دیگران ممکن است غیرممکن باشد. زردپى‌هاى عضلات گرداننده بازو که زیر کیسهٔ دور مفصل شانه قرار دارند نیز ممکن است ملتهب شوند. التهاب در اثر فرسایش ناشى از حرکت تکرارى بازو، کشش حاد، و یا آسیب‌‌دیدگی، ایجاد مى‌شود. التهاب کیسهٔ دور مفصل شانه در ورزش‌هائى که بازو در اثر حرکت روى سر قرار مى‌گیرد، مثل شنا، تنیس، گلف، بیس‌بال شایع است. اگر التهاب کیسهٔ دور مفاصل درمان نشود، ممکن است مفصل شانه خشک شود و دچار شانه درد شده و حرکت آن به‌طور دائم از دست برود.

درمان

تا حد امکان به شانهٔ خود استراحت دهید و سعى کنید از فعالیت‌هائى که باعث شروع عارضه شده است و یا موجب بروز مجدد درد مى‌شود، خوددارى کنید. اگر درد شدید باشد، پزشک ممکن است بستن و آویزان کردن دست را توصیه کند. کیسهٔ یخ را (از روى یک حوله) دوبار در روز به‌ مدت ۳۰ تا ۶۰ دقیقه روى شانهٔ خود بگذارید.

درد و التهاب اغلب با مصرف داروهاى ضد التهاب غیراستروئیدى مثل ایبوپروفن (به مبحث دردها و مسکن‌ها مراجعه کنید)، برطرف مى‌شود. براى جلوگیرى از بى‌تحرکى باید با ملایمت شانه خود را حرکت دهید. یکى از این حرکات تمرینى حرکت ”آونگی“ است که براى انجام آن از ناحیهٔ کمر به جلو خم مى‌شوید و بازوى خود را به عقب و جلو و طرفین حرکت مى‌دهید و دست‌هاى خود را مى‌چرخانید. این کار را چند بار در روز انجام دهید. در صورت تداوم درد، پزشک ممکن است تمرین‌هاى دیگرى را توصیه مى‌کند.

در موارد شدیدتر، پزشک ممکن است مخلوطى از کورتیکواستروئید و یک ماده بى‌حس‌کننده را در شانهٔ شما تزریق کند.

در صورتى‌که پرتونگارى رسوب کلسیم (التهاب زردپى همراه با رسوب کلسیم) را نشان دهد، ممکن است برداشتن این رسوب‌ها از طریق جراحى لازم باشد. احتمال بهبودى کامل از طریق درمان زیاد است.

التهاب زردپى عضلهٔ دوسر

فرسایش زردپى عضلهٔ دوسر در محل عبور آن از ناودان عضلهٔ دوسر در قسمت قدامى بالاى استخوان بازو ممکن است باعث التهاب این زردپى و غلاف آن شود که باعث درد به‌ویژه هنگام بلند کردن بازو مى‌شود. این عارضه که تحت عنوان التهاب زردپى عضله دوسر شناخته مى‌شود، اغلب به‌وسیلهٔ حساسیت موضعى در قسمت قدامى بالاى استخوان بازو تشخیص داده مى‌شود. درمان مشابه التهاب کیسهٔ دور مفصل شانه است.

پارگى پوشش عضلانى گرداننده بازو

پارگى پوشش عضلانى گرداننده بازو وقتى ایجاد مى‌شود که زردپى‌هاى احاطه‌کننده مفصل شانه پاره یا شکافته شوند. درد زیادى ایجاد مى‌شود و ممکن است قادر به حرکت بازو و دور کردن آن از بدن خود نباشید. پارگى زردپى‌ها معمولاً در اثر ضربه یا فعالیت زیاد ایجاد مى‌شود. در صورت بروز این عارضه باید به پزشک مراجعه کنید. او ممکن است پرتونگارى مفصلى شانه را براى کشف پارگى‌ رباط‌ها، درخواست کند. در پارگى کامل ممکن است جراحى ضرورى باشد، ولى اکثر پارگى‌هاى نسبى را مى‌توان با بى‌حرکت کردن مفصل یا بستن و آویزان کردن بازو و به دنبال آن افزایش تدریجى حرکات تمرینی، درمان کرد.

فیبرومیالژى شانه

فیبرومیالژى شانه یک درد عمیق عضلانى است که بین گردن و شانه حس مى‌شوند. علت فیبرومیالژى شانه ممکن است حرکات تکرارى بازو به طرف عقب یا پشت کمر باشد. اعمالى مثل نگه داشتن گوشى تلفن بین سر و شانه یا خوابیدن روى بالش‌‌هاى بلند ممکن است باعث بروز این درد شوند.

درمان

براى کاهش التهاب از گرما روى موضع استفاده کنید، به‌طور مکرر زیر دوش آب گرم بروید، و یکى از داروهاى ضدالتهاب غیراستروئیدى مثل ایبوپروفن را مصرف کنید. از فعالیت‌هائى که درد را تشدید مى‌کند، خوددارى کنید. سعى کنید با یک بالش و یا بدون آن بخوابید. اگر عارضه به‌ سرعت برطرف نشد به پزشک مراجعه کنید.

افتادگى شانه

افتادگى شانه یک نشانگان دردناک است (مشابه فیبرومیالژی) که در اثر تحت فشار قرار گرفتن اعصاب و عروق خونى بین گردن و شانه ایحاد مى‌شود. این عارضه به نشانگان خروجى قفسهٔ سینه نیز معروف است. علل این عارضه عبارتند از: افتادگى شانه به‌علت وضعیت نامناسب، سنگینى پستان‌ها، قرار دادن بازو روى سر هنگام خواب (به آن فلج شب شنبه مى‌گویند)، و وضعیت نامناسب هنگام کار. حمل کوله‌پشتى سنگین یا بار روى شانه‌ها نیز مى‌تواند باعث بروز این نشانگان شود. شایع‌ترین علائم عبارتند از احساس درد در شانه‌ها و بازوها، کرختى و گزگز در دست‌ها و انگشتان.

درمان

بهترین درمان پیشگیرى است. سعى کنید شرایط یا فعالیت‌هائى را که موجب درد مى‌شوند شناسائى کنید و از آنها بپرهیزید. خانم‌هائى که پستان‌هاى بزرگى دارند با پوشیدن سینه‌بندهاى نگهدارنده تسکین مى‌یابند.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →