نشانگان تونل کارپال؛ علل و راه‌ حل علائم با سوزش، بی حسی و مورمور شدن انگشتان دست شروع می‌ شود. ممکن است فرد نیمه شب بر اثر خواب رفتن دست و بی حسی آن بیدار شود. تکان دادن دست و قرار دادن دست در آب اوضاع را کمی ‌بهتر می ‌کند، اما سیر بیماری هنوز ادامه دارد. بعد از چند ماه یا چند هفته دست دچار ضعف شدید می ‌شود و انگشتان حتی نمی‌ توانند سبکترین اشیا را بگیرند و نگه دارند و دست قدرت خود را از دست می ‌دهد.

post_image

نشانگان تونل کارپال؛ علل و راه‌ حل علائم با سوزش، بی حسی و مورمور شدن انگشتان دست شروع می‌ شود. ممکن است فرد نیمه شب بر اثر خواب رفتن دست و بی حسی آن بیدار شود. تکان دادن دست و قرار دادن دست در آب اوضاع را کمی ‌بهتر می ‌کند، اما سیر بیماری هنوز ادامه دارد. بعد از چند ماه یا چند هفته دست دچار ضعف شدید می ‌شود و انگشتان حتی نمی‌ توانند سبکترین اشیا را بگیرند و نگه دارند و دست قدرت خود را از دست می ‌دهد.
این سلسله اتفاقات ناخوشایند ممکن است هر کدام از ما را بترساند و ما را درباره استفاده همیشگی از دستانمان نگران کند. لازم نیست حتماً نوازنده پیانو یا یک تایپیست حرفه ‌ای باشیم تا ابتلا به این بیماری ما را از کار بیکار کند. بر اثر ابتلا به بیماری و از بین رفتن قدرت انعطاف انگشتان، غذا خوردن، مسواک زدن و حتی لباس پوشیدن تقریباً غیر ممکن می‌ شود.
تونل کارپال چیست؟ تونل کارپال، لوله ای در مچ است که عصب میانی در آن قرار دارد. این عصب به انگشت شست و قسمتی از کف دست که منتهی به این انگشت می‌ شود، انگشت اشاره، انگشت میانی و نیمی ‌از انگشت سوم حس می ‌دهد. وقتی مچ دست در حالت بدی قرار بگیرد فضای کافی برای عصب مدیان وجود ندارد و به این عصب فشار وارد می ‌شود. همچنین وقتی این لوله ملتهب شود و آسیب ببیند، به عصب هم صدمه وارد می ‌آید که باعث سوزش و خارش، کرخ و بی‌حس شدن، ضعف یا درد در انگشت ‌ها می ‌شود.
چه کسانی مبتلا می ‌شوند؟ بیشتر افراد در ۳۰ تا ۶۰ سالگی دچار این عارضه می ‌شوند. همچنین شیوع این بیماری در زنان بیشتر از مردان است، به طوری که زنان پنج برابر بیشتر از مردان به این بیماری مبتلا می‌ شوند. این حالت ممکن است به دلیل تغییرات هورمونی و به هم خوردن تعادل مایعات بدن اتفاق بیفتد. برخی شرایط مانند بارداری و برخی بیماری ‌ها مانند پرکاری تیروئید، فشار خون بالا، پوکی استخوان، چاقی و دیابت هم با ابتلا به نشانگان تونل کارپال ارتباط دارند.
نکته مهم: نکته بسیار مهم در این عارضه شناخت و تشخیص سریع است. اگر بیماری زود شناخته و تشخیص داده شود، به طور کامل و با موفقیت درمان می ‌شود. راه‌ های مختلفی برای تشخیص این بیماری وجود دارد که از جمله آنها تست تینل، تست فالن و الکترومیوگرافی است. تست فالن به این صورت است که به مدت ۶۰ ثانیه مچ دست را به ‌طور کامل خم می ‌کنند و در صورت ابتلا به این عارضه بی‌حسی، سوزش و ضعف در دست به‌وجود می ‌آید.
بهتر است علا‌ئم این بیماری را بشناسید تا در صورت وجود آنها سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا نسبت به تشخیص و درمان به موقع اقدام کند.‌ – ضعف یا بی حسی در یک یا هر دو دست – مور مور شدن، سوزش و خواب رفتن انگشتان یک یا هر دو دست – درد شدید دست به خصوص در ناحیه مچ دست – پخش شدن درد تا ناحیه آرنج – اختلال در حرکت انگشتان – کاهش قدرت حمل وسایل و اشیا مانند کیف دستی – در موارد شدید، تحلیل رفتن و ضعف در بافت ماهیچه ای اطراف شست
درمان
خوشبختانه این بیماری دردناک قابل درمان است. روش ‌های مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد. اولین اقدام درمانی، ممکن است بستن انگشت ‌ها با آتل یا نوارهای مخصوص به مدت چند هفته شب هنگام زمان خواب باشد. اگر نتیجه موفقیت آمیز نباشد، در طول روز هم بستن این نوارها و آتل توصیه می ‌شود. در مرحله بعد، ممکن است درمان ‌های دارویی آغاز شود. برای این منظور معمولاً مسکن‌ هایی مثل ایبوپروفن و ناپروکسن تجویز می ‌شود. می‌ توان کورتیکو استروئید نیز کنار تونل کارپل تزریق کرد تا از التهاب کاسته شود. علائم معمولاً با درمان‌ های دارویی بهبود پیدا می ‌کند، اما نهایتاً ۵۰ درصد موارد نیاز به جراحی دارد. جراحی تا ۸۵ درصد موفقیت آمیز است اما بهبود کامل چند ماه طول می‌ کشد. چند توصیه – هنگام انجام کارهای خانه مانند گردگیری، شستن ظرف و جارو کردن ممکن است دست در حالات بد و نامناسبی قرار گیرد و این حالات، باعث ایجاد آسیب‌ های اسکلتی عضلانی شود. به همین دلیل توصیه می‌شود هنگام انجام کارهای خانه به وضعیت و نحوه قرار گرفتن مچ دستتان توجه کنید.
– از انجام حرکات تکراری و کارهایی که نیاز به فشار و نیروی زیاد دارند، تا حد امکان خودداری کنید.
– از وسایل و تجهیزاتی که برای کاهش آسیب ‌ها و جراحات مچ دست طراحی شده ‌اند، استفاده کنید.
– برای راحت‌ تر کردن کار و نیاز کمتر به نیروی زیاد سعی کنید کارها را به روش آسان ‌تری انجام دهید؛ مثلا برای شستن ظروف از ماشین ظرفشویی استفاده کنید. در صورت شست ‌و شوی ظروف با دست هم بهتر است ظرف ‌ها را چند دقیقه در آب گرم و مایع ظرف شویی قرار دهید تا هنگام شست ‌و شو نیاز به فشار اضافه نباشد و راحت ‌تر تمیز شود.
– دستتان را در معرض ارتعاش قرار ندهید. برخی وسایل برقی مانند آبمیوه گیری و چرخ گوشت ممکن است هنگام کار ارتعاش ایجاد کنند. دستتان را روی بدنه آنها قرار ندهید.
– به مدت طولانی و در یک حالت کار نکنید. هنگام کار استراحت ‌های متوالی انجام دهید.
– هر وقت در دستانتان احساس درد و بی حسی کردید، دست از کار بکشید.
– در صورت احساس هر گونه ناراحتی و وجود علائم سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا نسبت به تشخیص و درمان به موقع اقدام کند.
دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران