هرنی یا فتق دیسک بین مهره ای از علل مهم تحریک ریشه های گردنی و درد گردن با انتشار به اندام است.

 ستون فقرات از پشت سر هم قرار گرفتن مهره ها تشکیل شده است. هر مهره از یک استوانه کم ارتفاع استخوانی به نام جسم مهره تشکیل شده که در پشت آن حلقه ای استخوانی قرار گرفته است (البته مهره های اول و دوم گردنی فقط یک حلقه هستند).

دیسک بین مهره ای بافتی به شکل استوانه کم ارتفاع است که از جنسی شبیه غضروف ساخته شده است. دیسک در بین مهره ها قرار گرفته، خاصیت ارتجاعی داشته و حرکات آنها را تسهیل و تنظیم میکند.

دیسک از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت محیطی و یک قسمت مرکزی. قسمت محیطی که به آن آنولوس فیبروزوس Anulus fibrosus میگویند به شکل یک حلقه کلفت و محکم ولی قابل انعطاف مثل لاستیک است.

قسمت مرکزی در داخل قسمت محیطی قرار داشته و نرم و ژله ای است. به این قسمت مرکزی نوکلئوس پولپوزوس Nucleus pulposus میگویند و خاصیت اصلی دیسک یعنی خاصیت جذب کننده شوک و ضربه بخاطر همین قسمت است.

روی هم قرار گرفتن حلقه های استخوانی مهره ها یک لوله عمدتا استخوانی را میسازد که نخاع را درون خود جا داده و از آن محافظت میکند.

از دو طرف نخاع در هر مهره دو ریشه عصبی خارج میشود که از راه یک سوراخ به نام فورامن Foramen از ستون مهره خارج میشود.

 تشخیص هرنی دیسک کمر هم به توسط متخصص ارتوپدی و هم متخصص جراحی مغز و اعصاب انجام میگردد. تشخیص این بیماری معمولا به توسط یک معاینه خوب و استفاده درست از ابزارهای تصویربرداری مانند ام آر آی داده میشود. درمان این بیماری در غالب اوقات با استفاده از درمان بدون جراحی دیسک کمر است که مهمترین آنها عبارتند از

  •  استراحت
  • استفاده از داروهای ضد التهابی
  • فیزیوتراپی
  • تقویت عضلات کمر و شکم با انجام نرمش های طبی

این درمان ها میتوانند با کمک یک متخصص ارتوپدی و یا جراح مغز و اعصاب انجام شوند.

در مواردی خاص ممکن است درمان هرنی دیسک کمری نیازمند استفاده از روش های جراحی باشد. این جراحی میتواند به توسط هر دو متخصص یاد شده انجام شود. با این حال غالب این اعمال جراحی به توسط متخصصین جراحی مغز و اعصاب صورت میگیرد.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →