تاندون فلکسور

هر انگشت دارای دو تاندون فلکسور سطحی و عمقی است که تاندون فلکسور سطحی در مجاورت مفصل MP دو شاخه شده ضمن دور زدن تاندون فلکسور عمقی به بند میانی متصل می شود. تاندون فلکسور عمقی به بند دیستال متصل می شود.

تاندون های فلکسور هر انگشت در حین عبور از روی استخوان، از زیر تونل هایی از بافت محکمی مانند رباط عبور می کنند. به این تونل ها پولی Pulley می گویند. وظیفه پولی ها اینست که تاندون های فلکسور را در نزدیک استخوان و مفصل نگه داشته و مانع از دور شدن تاندون های فلکسور از استخوان و مفصل بشود. (مانع از Bowstring شدن وفلکسورها)

به علت اهمیت آسیب تاندون های خم کننده انگشتان مسیر آنها را به 5 ناحیه تقسیم می کنند که مهمترین منطقه، منطقه 2 می باشد که از شیار کف دستی بالایی تا بند میانی امتداد دارد و منطقه پولی ها است. پارگی تاندون فلکسور در این منطقه بسیار پر عارضه است و ترمیم تاندون های فلکسور در این ناحیه باید با دقت انجام شود. به همین دلیل تاندون های فلکسور باید توسط متخصصی که در جراحی دست تبحر دارد انجام شود. از تاندون های فلکسور به عنوان No man’s land نام برده می شود.

برای معاینه FDP به کمک ثابت کردن مفصل PIP حرکت بند دیستال را بررسی می کنیم. برای معاینه FDS انگشت مجاور را در اکستانسیون کامل قفل می کنیم و می خواهیم که انگشت وسط را خم کنیم.

شست فقط یک تاندون فلکسور به نام فلکسور بلند شست دارد که به بند دیستال شست متصل می شود. تاندون فلکسور کوتاه شست جزو عضلات ناحیه تنار است و همراه آن ها کار می کند.

تاندون اکستانسور

تاندون اکستانسور در سطح خلفی دست، بازکننده بلند شست و بازکننده مخصوص سبابه و بازکننده مشترک انگشتان قرار دارند. بازکننده مشترک انگشتان پس از چسبیدن به بند اول به سه قسمت تقسیم می گردد. قسمت مرکزی به بند دوم چسبیده و دو قسمت طرفی با هم یکی شده و به بند انتهایی می چسبند.

پارگی قسمت مرکزی باعث فلکسیون PIP و اکستانسیون DIP می گردد که آن را اصطلاحاً تغییر شکل جادکمه ای (Boutonniere) می گویند. پارگی محل اتصال قسمت های طرفی به بند آخر باعث خم شدن بند انتهایی انگشت می گردد که باعث تغییر شکل انگشت چکشی (Mallet Finger) می شود.

در معاینه اکستانسورها باید توجه داشت که وظیفه اصلی تاندون اکستانسور دست صاف کردن و بالا آوردن مفصل MP است و عامل اصلی در اکستانسیون مفاصل PIP و DIP لومبریکال ها می باشند. لذا در موارد پارگی اکستانسور در پشت دست بیمار قادر به اکستانسیون کامل MP نیست، اما قادر به اکستانسیون PIP و DIP می باشد. در ضمن به علت اتصالات اکستانسورها به همدیگر در پشت دست قطع یک اکستانسور در پشت دست ممکن است از نظر بالینی باعث هیچ علامتی نشود.

آسیب اکستانسور در پشت انگشت باعث تغییر شکل های انگشت چکشی و جا دکمه ای می شود.

فاشیای کف دست

فاشیای کف دست در ناحیه زیر جلد قرار دارد که در بیماری Dupuytren هیپرپلازی پیدا می کند. از این نایم تیغه های لیفی به عمق کشیده می شود که باعث ایجاد فضاهای تنار، هیپوتنار، عضله نزدیک کننده شست و قسمت میانی کف دست می شود که در بررسی انتشار عفونت های کف دست اهمیت دارند.

پوست کف دست بوسیله الیاف لیفی به بند آخر متصل شده و باعث استحکام آن شده و همراه با شیارهای نوک انگشت اجازه گرفتن اشیاء را به دست می دهد در حالیکه پوست پشت دست شل بوده و از این استحکام برخوردار نیست..

اسکارهای کف دست که عمود بر شیارهای کف دست باشند می تواند باعث کوتاهی و جمع شدن پوست کف دست و انگشتان شده و باعث محدودیت حرکت شوند، به همین دلیل هم برش انسزیون های جراحی نباید این شیارها را با زاویه های منفرجه و نزدیک به عمو دقطع نمایند، بلکه باید تا حد امکان موازی این شیارها باشند.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →