عمل جراحی تعویض مفصل ران یکی از موفقیت آمیزترین اعمال جراحی با کمترین میزان عوارض احتمالی است.

در این مقاله و مقالات بعدی در مورد یکی  از عوارض نادر جراحی تعویض مفصل ران اطلاعاتی ارائه میشود. هدف از ارائه  این اطلاعات اینست که

  • فرد نیازمند به جراحی تعویض مفصل ران بداند که چه اقداماتی را باید انجام دهد تا از بروز این عارضه، حتی اگر کم باشد پیشگیری کند
  • اگر این عارضه ایجاد شد باید چه اقدامی را انجام دهد

اینکه احتمال این عارضه بعد از جراحی تعویض مفصل ران وجود دارد به هیچ وجه دلیل  بر عدم انجام جراحی و یا ترس از انجام آن نیست. احتمال بروز این عارضه  بسیار اندک است و اقداماتی که پزشک انجام میدهد و نکاتی که بیمار بعد از  جراحی رعایت میکند میتواند تا حدود بسیار زیادی، احتمال بروز این عارضه  نادر را کم کند.

post_image

 

هدف از انجام عمل جراحی تعویض مفصل ران از بین بردن درد این مفصل است. این هدف در غالب قریب به اتفاق بیماران بدست میاید. با این حال در تعدادی از بیماران درد بعد از انجام عمل جراحی از بین نمیرود و یا اینکه بعد از مدتی درد دوباره شروع میشود. علت این درد ها چیست. چرا در بعضی موارد مفصل مصنوعی ران دردناک میشود.

بعد از انجام عمل جراحی تعویض مفصل ران به علل متفاوتی ممکن است درد از بین نرود و یا بعد از مدتی دوباره ایجاد شود. مهمترین این علل عبارتند از

  • عفونت مفصل مصنوعی : بروز عفونت در محل جراحی میتواند موجب دردناک شدن مفصل شود. این عفونت میتواند در چند هفته اول بعد از جراحی ایجاد شده و در نتیجه آن، درد لگن بعد از جراحی هیچ گاه تخفیف نیابد و یا ممکن است ماهها و یا سالها بعد از جراحی ایجاد شود. در این موارد بیمار مدت زیادی بدون درد بوده ولی بعد از مدتی درد مفصل بوجود خواهد آمد. پزشک برای تشخیص عفونت در محل مفصل مصنوعی ران ابتدا از آزمایشات خونی استفاده میکند. بررسی ESR و CRP میتواند به تشخیص عفونت کمک کند. در صورت مثبت بودن این آزمایشات شک به عفونت زیاد میشود و در این موارد تشخیص قطعی عفونت با نمونه گیری از فضای اطراف مفصل خواهد بود. برای اینکار از طریق یک سوزن بلند مقداری از مایع احتمالی اطراف مفصل مصنوعی خارج شده و برای بررسی به آزمایشگاه ارسال میشود
  • لق شدن مفصل مصنوعی : شل شدن یا لوزنینگ مفصل مصنوعی میتواند موجب درد در کشاله ران یا خود ران شود. گرچه این عارضه میتواند موجب درد از همان ابتدای دوران بعد از جراحی شود ولی بیشتر بیماران یک دوره بدون درد را طی کرده و بعد از گذشت مدتی دچار درد میشوند. تشخیص این عارضه معمولا با کمک رادیوگرافی معمولی است و برای تائید تشخیص معمولا از اسکن رادیوایزوتوپ استفاده میشود
  • استئولیز : خوردگی استخوان در اطراف مفصل مصنوعی در بسیاری اوقات بدون درد است ولی میتواند همراه با درد هم باشد. تشخیص آن با استفاده از رادیوگرافی معمولی است
  • درد ناشی از مشکلات کمر : گاهی اوقات علت دردی که در ناحیه لگن احساس میشود خود لگن نیست بلکه وجود مشکلی در ستون فقرات است. بعضی از بیمارانی که به علت خرابی مفصل ران تحت عمل جراحی تعویض مفصل ران قرار میگیرند همزمان دچار مشکلاتی در ستون فقرات هستند که سردسته آنها تنگی کانال نخاعی است. دست نخورده ماندن این مشکلات بعد از تعویض مفصل ران میتواند موجب ادامه درد لگن بعد از جراحی و یا شروع آن مدتی بعد از جراحی شود. تشخیص این مشکلات معمولا با استفاده از تصویربرداری از ستون مهره بخصوص با استفاده از ام آر آی است
  • واکنش غیر معمول ران : گاهی اوقات به علت سختی و غیر قابل انعطاف بودن فلز بکار رفته در مفصل مصنوعی، استخوان ران در اطراف مفصل مصنوعی به آن واکنش نشان داده و بیش از حد متراکم میشود. این روند که میتواند موجب بروز درد در استخوان ران گردد معمولا در انواع جدیدتر مفاصل مصنوعی کمتر دیده میشود
  • التهاب تاندون : گاهی اوقات برجستگی هایی در قسمت کاسه مفصل مصنوعی میتوان بر روی تاندون عضله ایلیوپسواس که از جلوی مفصل ران عبور میکند فشار آورده و آن را تحریک کند. این تحریک موجب التهاب تاندون و در نتیجه بروز درد در ناحیه کشاله ران میشود
  • بورسیت تروکانتر : التهاب بورس روی تروکانتر میتواند موجب درد لگن در سمت خارجی آن و بر روی تروکانتر بزرگ شود
  • شکستگی استرسی : گرچه شکستگی های شدید در استخوان های اطراف مفصل مصنوعی موجب درد ناگهانی و شدیدی میشوند که در رادیوگرافی ساده به راحتی قابل تشخیص هستند، شکستگی های خفیف که معمولا شکستگی های استرسی هستند میتوانند موجب بروز دردهای مزمن در کشاله ران شوند
دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران