post_image

بسیاری از افراد شواهدی از تنگی کانال نخاعی را در اشعه ی ایکس نشان می دهند ، اما هیچ علایم یا نشانه ای ندارند. علایم در صورت بروز به صورت تدریجی شروع شده و به مروز زمان بدتر می شوند. شایع ترین بخش های نخاع که تحت تاثیر تنگی کانال نخاعی قرار می گیرند ، ناحیه ی گردن و ناحیه تحتانی کمر هستند.

علایم تنگی کانال نخاعی در ناحیه گردن:

کرخی و بی حسی و ضعف: تنگی کانال نخاعی در نخاع گردنی می تواند سبب بروز کرخی و بی حسی ، ضعف یا سوزن سوزن شدن در پا ، آرنج یا دست ها شود. اغلب اوقات بیمار تمایل به افتادن و زمین خوردن دارد.

درد گردن یا شانه: در صورتی که بر اعصاب ناحیه ی گردن فشار وارد آید ، درد گردن یا شانه ممکن است بروز کند. با این حال ، تنگی کانال نخاعی گردنی اغلب اوقات با دردی همراه نیست. و درد گردن توسط مشکلاتی غیر از تنگی کانال نخاعی ایجاد می شود.

از دست دادن کنترل مثانه و روده و بی اختیاری ادراری: در موارد شدیدی از تنگی کانال نخاعی ، اعصاب مثانه و روده ممکن است دچار اشکال شده و به  بی اختیاری ادراری منجر گردد. 

علایم تنگی کانال نخاعی در ناحیه ی تحتانی کمر:

فشار وارد آمده بر اعصاب در نخاع کمری می تواند سبب ایجاد درد یا گرفتگی در پاها هنگام ایستادن به مدت طولانی یا هنگام راه رفتن شود. زمانی که به جلو خم می شوید یا هنگام نشستن درد و ناراحتی کمتر است.

-این علایم شامل موارد زیر هستند:

افزایش درد به هنگام راه رفتن

-درد ناحیه کمر و اندام تحتانی

-در بسیاری از بیماران درد ساق پاها شایع است

-معمولا شدت درد به هنگام صاف کردن تنه افزایش می یابد

-کاهش میزان درد به هنگام خم کردن ستون فقرات. در این وضعیت(خم کردن تنه به طرف جلو) فشار از روی ریشه‌های اعصاب نخاعی برداشته می ‌شود و  به همین دلیل درد کاهش می یابد.

-کمردرد در زمان نشستن و یا خم شدن رو به جلو ، درد ، ضعف عضلانی ، کرختی یک یا هر دو پا ، باسن و یا ساق پاها ، احساس سوزش ، سوزن سوزن شدن و حتی خارش آنها (مثلا پا) ، درد و گرفتگی های عضلانی ، خستگی زودرس و احساس ضعف و لنگش پاها( لنگش عصبی) که وجه تفاوت آن از لنگش های عروقی(ناشی از نارسایی عروق خونی) این است که در موارد عروقی ایستادن و توقف کردن برای برطرف شدن علائم کافی است اما در موارد نخاعی فرد حتما باید خود را به جلو خم کند تا احساس بهبودی کند.

-در موارد شدید تنگی کانال نخاعی ، اختلال در دفع ادرار و مدفوع ، معمولا به صورت بی اختیاری ، به ندرت و در موارد شدید اختلال در راه رفتن و فلج اندام تحتانی نیز محتمل می باشند.

– خم شدن به جلو درد را کاهش می دهد و با صاف کردن تنه درد تشدید می شود. راه رفتن درد را تشدید می کند به طوری که بیمار مجبور می شود توقف هایی را به هنگام پیاده روی داشته باشد. از علائم مهم تنگی کانال نخاعی ، لنگش متناوب می باشد. با نشستن و خم کردن تنه درد کاهش می یابد. عموما بیماران علایمی از سنگینی پاها ، درد کمر ، درد ناحیه پشتی ران و ساق پا را گزارش می کنند. بسیاری از بیماران از درد ناحیه کمر و ساق پاها شکایت دارند. سی تی اسکن و ام آر آی جهت تشخیص بسیار کمک کننده اند.

یک نکته کلینیکی در ارتباط با لنگش متناوب و برخی علائم مشابه بیماران با تنگی کانال نخاعی و بیماران با مشکل عروقی ، این است که در تنگی کانال ایستادن و راه رفتن منجر به تشدید علائم و نشستن و خم کردن تنه باعث کاهش درد می گردد چون در حالت نشسته و خم شدن فضای کانال تا حدی افزایش می یابد و فشار از روی اعصاب برداشته می شود. درحالیکه بیماران با مشکلات عروقی ، علائم با راه رفتن افزایش ولی با ایستادن کاهش می یابد.

سندرم دم اسب(cauda equina) نادر بوده اما عارضه جدی است ، که در آن دسته ریشه های عصبی در انتهای تحتانی طناب نخاعی تحت فشار قرار می گیرند. این عارضه می تواند سبب بروز کرخی و بی حسی و فلج شود و جراحی جهت رفع فشار ممکن است ضروری باشد.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران