شکستگی مچ دست برای اولین بار توسط آبراهام کالیز (Abraham Colles) شرح داده شده و به همین جهت به شکستگی کالیز معروف است. این شکستگی در ناحیه متافیز دیستال رادیوس اتفاق می افتد و قطعه دیستال به سمت دورسال جابجا می شود. بنابراین شکستگی کالیز اسکتراآرتیکولار می باشد. شکستگی مچ دست ممکن است با یا بدون شکستگی انتهای پایینی استخوان اولنا باشد. شکستگی مچ دست در افراد مسن بیش از جوانان دیده می شود. (به علت پوکی استخوان).

انواع

شکستگی مچ دست اغلب ناشی از صدماتی از قبیل زمین خوردن در حین ورزش کردن یا صرفا در حین راه رفتن می باشد. شکستگی های ناشی از زمین خوردگی اغلب زمانی اتفاق می افتد که فرد برای جلوگیری از افتادن دست خود را می کشند. فشار زیاد باعث شکستگی استخوان مچ دست یا ساعد می شود. انواع و علائم شکستگی مچ دست از قرار زیر می باشد:

  • نوع اول: شکستگی بدون جابجا شدگی است که در آن استخوان شکسته می شود، اما هنوز در وضعیت نرمال خود قرار دارد.
  • نوع دوم: شکستگی ای است که در آن قسمتی از استخوان جابجا می شود و از وضعیت نرمال خود خارج می شود.
  • نوع سوم: شدیدترین نوع شکستگی است، زیرا استخوان در چند نقطه دچار شکستگی می شود.

درمان شکستگی نوع اول و دوم غالبا با روش های بدون جراحی می باشد، اما شکستگی نوع سوم عموما به جراحی نیاز دارد. روش های فیزیوتراپی بعد از جراحی مچ دست و یا بعد از دیگر روش های درمان شکستگی مچ دست برای بازگرداندن عملکرد طبیعی استخوان مچ دست ضروری می باشد. این روش ها غالبا شاشمل حرکات اصلاحی و ورزش مچ دست می باشد.

علت شکستگی مچ دست

شکستگی مچ دست زمانی اتفاق می افتد که فرد روی دست در حالی که مچ دست به بالا خم شده باشد زمین می خورد.

نشانه های شکستگی مچ دست

در مشاهده شکستگی مچ دست ، مچ دست متورم است و تغییر شکل خاصی در آن مشهود است. بدین معنی که تحدب یکنواخت پشت دست از بین می رود و تکه پایینی استخوان شکسته به بالا، بیرون و پشت دست تغییر مکان می دهد. در بالای این برآمدگی فرورفتگی ای در مچ دست مشهود است و روی هم به مچ دست، نمای چنگال غذاخوری (Silver Fork Deformity) می دهد.

در لمس شکستگی مچ دست ، محل شکستگی مچ دست حساس و دردناک است. حرکات مچ فوق العاده دردناک و محدودند. رادیوگرافی: شکستگی انتهای پایین استخوان رادیوس را در حدود 3 سانتی متر بالای سطح مفصلی نشان می دهد. تکه شکسته در هم فرو رفته و به سطح پشتی مچ دست و خارج تغییر مکان داده است. انتهای پایینی استخوان اولنا نیز ممکن است شکسته باشد. گاه تکه پایینی خود چند تکه شده و شکستگی به درون مفصل راه می یابد.

درمان شکستگی مچ دست

اگر شکستگی مچ دست چند تکه ای نبوده و پایدار باشد، آن را با بی هوشی عمومی و یا موضعی جا انداخته و با گچ بلند دست بی حرکت می کنیم. ولی اگر شکستگی مچ دست ناپایدار باشد پس از جا انداختن، آن را با گذاشتن پین ارتوپدی، بدون بازکردن محل شکستگی (Percutaneous Pinning) ثابت کرده و برای بیمار گچ بلند مدت می گیریم. این کار باید با کنترل C-Arm باشد. بعضی از مؤلفین پس از ثابت کردن شکستگی مچ دست به جای گچ بلند مدت از فیکساتور خارجی استفاده می کنند. زمانی بی حرکت کردن در هر صورت 5-6 هفته می باشد.

مراقبت های بعد از جا انداختن شکستگی استخوان آرنج

ضمن بالا نگه داشتن عضو تا کم شدن ورم، حرکت دادن انگشتان دست و حرکت دادن مرتب شانه، از بیمار می خواهیم روزی چند مرتبه عضو شکسته را با کمک دست دیگر به بالای سر خود ببرد تا از سفتی و محدودیت حرکات مفصلی پیشگیری شود.

رادیوگرافی مجدد مچ دست یک هفته بعد از شکستگی ضروری است، تا در صورت تجدید جابجایی اقدام به جا انداختن شود.

زمان لازم برای جوش خوردن این شکستگی 6 هفته است.  بعد از برداشتن گچ با ورزش درمانی دست به صورت حرکات اکتیو و پاسیو انگشتان و مچ دست تا برگشت کامل حرکات مفصلی ضروری است.

عوارض شکستگی مچ دست

مهمترین عوارض ناشی از شکستگی مچ دست عبارتند از:

1- بد جوش خوردن شکستگی: که نتیجه جا انداخته نشدن یا جابجایی مجدد بعد از جانداختن است و نه تنها باعث بد شکل شدن مچ دست می شود بلکه قدرت دست بیمار هم کاهش می یابد.

2- سندرم تونل کارپ: که در اثر تغییر مکان تکه های شکسته و تنگ شدن مجرای مچ دستی بروز می کند.

3- پارگی وتر راست کننده بلند شست (EPL): که در اثر تماس (Friction) تاندون با محل شکستگی بوجود می آید و در شکستگی های بدون جابجایی احتمال آن بیشتر است و معمولاً به صورت دیر رس رخ می دهد.

4- محدودیت حرکات مفصلی در مفاصل انگشتان، مچ دست و شانه: که رایج ترین آنان، محدودیت حرکات شانه است و به همین جهت، حرکات مفصلی باید به طور مربتط انجام گیرند.

5- آتروفی سودک (RSD یا CRPS)

برای آشنایی با انواع شکستگی استخوان مچ دست بر روی لینک مربوطه کلیک کنید :

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی اسمیت

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی زائده نیزه ای استخوان رادیوس

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی بارتون

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی صفحه رشد انتهایی پائینی رادیوس

– شکستگی استخوان مچ دست – استخوان اسکافوئید (ناوی)

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →