شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست، زمین خوردن روی دست در حالی است که مچ دست به بالا خم شده و به طرف استخوان رادیوس انحراف پیدا کرده باشد.

نشانه های شکستگی مچ دست- استخوان اسکافوئید

در مشاهده شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست ،ممکن است هیچ گونه تغییر شکلی در مچ دست دیده نشود ولی غالباً مچ دست به خصوص انفیه دان تشریحی (Anatomic snuffbox) متورم است.

در لمس شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست ، حساسیت در ناحیه انفیه دان تشریحی وجود دارد.

در شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست ،حرکات مچ دست تا اندازه ای محدود و دردناک اند.

رادیوگرافی، محل شکستگی مچ دست و نوع آن را نشان می دهد.

در موارد مشکوک علاوه بر رادیوگرافی، نمای ناوی برای تشخیص این شکستگی ضروری است. نمای اسکافوئید به معنای رادیوگرافی رخ مچ دست در حالت Ulnar Deviation مچ دست می باشد. در مواردی که بیمار دچار ضربه مچ دست شده باشد و از درد و ناراحتی آن شکایت کند و هیچ دلیل دیگری برای درد یافت نشود و رادیوگرافی مچ دست نیز طبیعی باشد باید بنا را بر شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست گذاشت و گچ کوتاه تامب اسپایکا گرفت. پس از دو هفته گچ برداشته می شود و رادیوگرافی مجدد به عمل می آید. در صورت وجود شکستگی خط آن آشکار می شود که در آن صورت گچ تامب اسپایکا برای 8 تا 12 هفته ادامه می یابد. البته اگر شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست وجود داشته باشد و در رادیوگرافی مشهود نباشد MRI از همان ابتدا آنرا به خوبی نشان می دهد.

درمان شکستگی مچ دست- استخوان اسکافوئید

درمان شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست ، در غالب موارد بدون جابجایی بوده و احتیاج به جا انداختن ندارد و برای درمان آن بی حرکت کردن کافی است. برای بی حرکت نمودن شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست گچ از شیار کف دستی تا زیر آرنج گرفته شده و شست هم تا بند انتهایی در گچ بی حرکت می شود. بعضی از مؤلفین توصیه می کنند که گچ تا بالای آرنج گرفته شود. (در شکستگی بدون جابجایی اسکافوئید گچ کوتاه تامب اسپایکا کفایت می کند.)

مدت زمان لازم برای بی حرکت کردن بر حسب محل شکستگی متفاوت است. در شکستگی برجستگی استخوان اسکافوئید (ناوی) (Tubercle of Scaphoid) بی حرکتی به مدت 4 تا 6 هفته کافی است و شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست در اکثر موارد جوش می خورد. در حالی که در شکستگی کمر استخوان اسکافوئید مچ دست (Waist of Scaphoid) زمان لازم برای بی حرکت کردن مچ دست حدود 10-12 هفته است؛ در این بیماران پس از شش هفته گچ برداشته شده و رادیوگرافی از مچ دست به عمل می آید. در صورت جوش نخوردن شکستگی گچ مجدد برای 6 هفته دیگر گرفته می شود. پس از این مدت اگر رادیوگرافی مؤید جوش نخوردن شکستگی باشد باید اقدام به پیوند استخوان نمود. در شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست یک سوم پروگزیمال استخوان با توجه به اینکه قطعه پروگزیمال ممکن است متعاقب شکستگی از رگ های خونی محروم شود، مدت زمان لازم برای جوش خوردن شکستگی زیادتر و حدود 4-6 ماه است. شکستگی در این محل ممکن است اصلاً جوش نخورد، در ضمن امکان ایجاد نکروز و آواسکولار در آن زیاد است. به یاد داشته باشید که مفصل مچ دست نسبت به بی حرکتی مقاوم است و حتی بعد از بی حرکتی طولانی هم خشک نمی شود. (بر خلاف مفاصل انگشتان، آرنج، زانو و شانه که در اثر بی حرکتی طولانی خشک می شوند.)

در مواردی که شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست با جابجایی همراه باشد و یا در مواردی که شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست با آسیب های رباطهای مچ دست یا در رفتگی استخوان هلالی باشد، شکستگی را باید با عمل جراحی جا انداخته و با پیچ یا pin ثابت نمود.

عوارض شکستگی مچ دست- استخوان اسکافوئید

شایع ترین عوارض شکستگی استخوان اسکافوئید مچ دست عبارتند از:

1- جوش نخوردن: متأسفانه جوش نخوردن در این استخوان نسبتاً شایع است. برای درمان آن می توان از پیوند استخوان استفاده نمود. درمان نکردن آن باعث کم شدن قدرت مچ دست و در مراحل پیشرفته استئوآرتریت مچ دست می گردد.

2- نرکوز آواسکولار: این عارضه بیشتر در شکستگی های یک سوم پروگزیمال این استخوان دیده می شود که اغلب با جوش نخوردن آن همراه است. توجه داشته باشید که در شکستگی اسکافوئید این قطعه پروگزیمال است که دچار نکروز آواسکولار می شود. این بیماران از درد، محدودیت حرکات مچ دست و کم شدن قدرت آن شکایت دارند.

3- استئوآرتریت مچ دست: جوش نخوردن، بد جوش خوردن و نکروز آواسکولار استخوان اسکافوئید دیر یا زود منجر به استئوآرتریت مچ دست می گردد. در مواردی که استئوآرتریت محدود به زائده نیزه ای (Styloid) باشد، برداشتن این زائده عمل انتخابی است. در مواردی که تمام مچ دست مبتلا شده باشد، خشک کردن مچ دست باید انجام گیرد.

برای آشنایی با انواع شکستگی استخوان مچ دست بر روی لینک مربوطه کلیک کنید :

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی اسمیت

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی زائده نیزه ای استخوان رادیوس

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی بارتون

– شکستگی استخوان مچ دست – شکستگی صفحه رشد انتهایی پائینی رادیوس

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →