Existing Post Image

شکستگی استخوان کتف (SCAPULAR BONE FRACTURE)

کتف استخوان مثلثی شکلی است که در خلف قفسه سینه در دو طرف قرار گرفته است . این استخوان در داخل پوششی ضخیم از عضلات قرار داشته و توسط آن‌ محافظت می‌شود . این عضلات از قدام و خلف استخوان کتف منشأ گرفته و با اتصال به قسمت‌های مختلف سر استخوان بازو  ، حرکات بازو و مفصل شانه را در جهات مختلف سبب می‌شوند . استخوان کتف روی قفسه سینه حرکت می‌کند . گرچه رابطه بین این دو تشکیل یک مفصل واقعی نمی‌دهد ولی عملکرد آن مانند یک مفصل حرکات شانه را در کلیه جهت‌ها تسهیل می‌نماید . این استخوان در قسمت بالا و خارج کاسه‌ای تشکیل می‌دهد که سر استخوان بازو در آن قرار گرفته و مفصل اصلی ‌شانه را به وجود می‌آورد . استخوان کتف در بالای این کاسه زائده استخوانی دارد که انتهای خارجی استخوان ترقوه با آن مفصل می‌گردد و به آن زائده آکرومیون می گویند. پوشش عضلانی که استخوان کتف در داخل آن قرار گرفته است ، آن را در برابر آسیب‌ها و حوادث محافظت می‌نماید . به همین خاطر شکستگی‌ها این استخوان پدیده شایعی نمی‌باشد . شکستگی در استخوان کتف به دنبال حوادثی با انرژی بالا روی می‌دهد . به همین علت در موارد این شکستگی ، احتمال آسیب بافت‌های مجاور در قفسه سینه ، شکستگی دنده و آسیب بافت ریه قویاً مطرح می‌باشد . و هر بیماری با این شکستگی باید از نظر احتمال آسیب‌های فوق مورد بررسی و معاینه دقیق قرار گیرد . این شکستگی در تصادفات شدید با وسایل نقلیه ، سقوط از ارتفاع و ضربه مستقیم با نیروی زیاد می‌تواند رخ دهد .

علائم بالینی و تشخیص شکستگی استخوان کتف (SCAPULAR BONE FRACTURE)

به دنبال آسیب درد شدیدی در محل استخوان کتف احساس می‌شود . محل متورم شده و به دنبال آن کبودی ممکن است ظاهر گردد . حرکات مفصل شانه محدوده و دردناک است و فرد نمی‌تواند از دستان خود در انجام حرکات به‌خوبی استفاده نماید . ممکن است فرد قادر باشد تماس قطعات شکستگی با یکدیگر را احساس نماید . به علت درگیری جدار قفسه سینه نفس‌های عمیق ، سرفه و خنده بلند با درد و ناراحتی همراه بوده و فرد را آزار می‌دهد . با توجه به احتمال آسیب‌های همراه ، باید حتماً به فکر بوده و از وجود نفس تنگی و مشکلات ریوی و تنفسی سؤال کرد . تشخیص قطعی شکستگی با روش‌های تصویربرداری صورت می‌پذیرد . رادیوگرافی ساده معمولاً به تنهایی شکستگی‌ را به خوبی نشان می‌دهد . در صورت هرگونه ابهام یا تردیدی می‌توان از سی‌تی‌اسکن برای بررسی جزئیات وضعیت به وجود آمده بهره برد . احتمال آسیب‌های همراه باید حتماً مدنظر قرار بوده ، بررسی‌های لازم و مشاوره با تخصص‌های مربوطه از این نظر صورت پذیرد .

درمان شکستگی استخوان کتف (SCAPULAR BONE FRACTURE):

پس از حادثه جهت کاهش درد از کمپرس سرد استفاده شده و برای تأمین نوعی بی‌حرکتی دست را به گردن آویزان کرده و می‌توان بازو را نیز با پارچه‌ای به بدن ثابت کرد .

بافت عضلانی محافظ از جابجایی زیاد قطعات شکسته جلوگیری به‌عمل می‌آورد لذا معمولاً این شکستگی با جابه‌جایی زیاد همراه نمی‌باشد . درمان این شکستگی بخصوص در تنه استخوان کتف به‌صورت نگهدارنده و غیر جراحی بوده و صرفاً نسبت به کاهش درد و ایجاد نوعی بی‌حرکتی اقدام می‌گردد . جهت بی‌حرکتی می‌توان از آویزان کردن دست به گردن یا اضافه بر آن بی‌حرکت کردن بازو به تنه استفاده کرد . برای این منظور از بانداژ ولپو (VELPEAU) یا (SLING & SWATHE) استفاده می‌شود که نمونه آماده آن نیز در داروخانه‌ها موجود می‌باشد . مدت زمان مورد نیاز برای جوش خوردن شکستگی بین شش تا هشت هفته است ولی حرکات مفصل شانه و فیزیوتراپی از پایان هفته اول پس از حادثه شروع می‌شود تا از عوارض ناشی از بی‌حرکتی و خشکی مفصل اجتناب گردد .

 اگر شکستگی در قسمت‌های خاصی از استخوان کتف و همراه با جابجایی باشد ممکن است برای درمان نیاز به عمل جراحی مطرح گردد . از جمله این موارد عبارتند از : کاسه استخوانی که سر استخوان بازو در آن قرار گرفته ، باریکه استخوانی که این کاسه را به تنه استخوان کتف وصل می‌کند و اصطلاحاً گردن استخوان نامیده می‌شود و آن زائده استخوانی که در بالای کاسه قرار گرفته است و با استخوان ترقوه مفصل می‌شود . در این قسمتها اگر شکستگی همراه با جابه‌جایی باشد برای اجتناب از عوارض بعدی نیاز به عمل جراحی می‌باشد .

 

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →