post_image

شکستگی هر دو استخوان ساق پا (Fracture of the Tibia and Fibula)

شکستگی استخوان ساق پا ممکن است در اثر ضربه مستقیم و یا غیر مستقیم به وجود آید. ضربه مستقیم غالباً ناشی از تصادف اتومبیل به خصوص موتورسیکلت است و غالباً با ضایعات پوستی همراه است و ممکن است به صورت شکستگی باز باشد. ضربه غیر مستقیم بیشتر در ورزش هایی نظیر اسکی رخ می دهد و شکستگی ناشی از آن غالباً به صورت مارپیچی و در بیشتر موارد بسته است.

متعاقب تصادف بیمار از درد شدید ساق شکایت دارد و غالباً قادر به راه رفتن نیست.
در مشاهده، تورم ساق و تغییر شکل آن مشهود است. پای بیمار غالباً به بیرون چرخیده و در صورتی که شکستگی ساق پا در اثر ضربه مستقیم به وجود آمده باشد معمولاً خراشیدگی پوست وجود دارد و ممکن است شکستگی باز باشد، در لمس محل شکستگی دردناک است.
کنترل جریان خون اندام شکسته ضروری است. حرکات غیر طبیعی همراه با کریپتاسیون در محل شکستگی وجود دارند. ضمن معاینه از بیمار می خواهیم انگشتان خود را حرکت دهد و حرکات آن را بررسی می کنیم.
رادیوگرافی، به تشخیص شکستگی ساق پا و نوع آن کمک می کند. شکستگی ناشی از ضربه مستقیم معمولاً عرضی و خط شکستگی هر دو استخوان در یک سطح است. در حالی که در شکستگی های ناشی از پیچ خوردن ساق خط شکستگی مارپیچی است و شکستگی در استخوان درشت نی بین یک سوم میانی و پایینی و در استخوان نازک نی بالاتر قرار گرفته است.

شکستگی استخوان های ساق در کودکان

اصول کلی درباره شکستگی استخوان های ساق همان است که در بزرگسالان ذکر شد با این تفاوت که درمان شکستگی استخوان ساق پا در کودکان تقریباً در اغلب موارد

به صورت درمان بدون جراحی شکستگی استخوان ساق پا است و به ندرت احتیاج به عمل جراحی پیدا می کند و دیگر این که زمان لازم برای بی حرکتی به مراتب کمتر از بزرگسالان است و بر حسب سن کودک متفاوت است.

درمان شکستگی استخوان ساق پا

در گذشته بسیاری از شکستگی های ساق پا را جااندازی می کردند و گچ می گرفتند. گچ گیری شامل گچ بلند پا برای 6 تا 8 هفته و سپس گچ کوتاه برای 6 هفته دیگر بود. این درمان طولانی مدت در گچ باعث اذیت و آزار بیمار؛ خشکی مفاصل زانو و مچ پا و بعضی مواقع جابجایی استخوان در گچ و مال یونیون استخوان تیبیا می شد. امروزه به ندرت درمان غیر جراحی شکستگی ساق پا پیشنهاد می شود. فقط زمانی که شکستگی تیبیا به صورت عرضی باشد؛ جابجایی نداشته باشد و فیبولا هم سالم باشد می توان جهت بیمار گچ گیری انجام داد. در غیر این صورت با هر گونه جابجایی بهتر است جهت بیمار عمل جراحی انجام شود تا هر چه سریعتر بتوان برای حرکات مفاصل مچ پا و زانو را شروع کرد. در ادامه به بعضی روش های درمان جراحی شکستگی استخوان ساق پا آشنا می شویم:

روش های درمان جراحی شکستگی استخوان ساق پا

الف) جا اندازی بسته شکستگی ساق پا با کارگزاری میله در مغز استخوان

درمان انتخابی در حال حاضر برای بسیاری شکستگی های ساق پا در بالغین جاندازی بسته و کارگزاری کونچر می باشد. در این عمل؛ محل شکستگی باز نمی شود؛ بنابراین جوش خوردن شکستگی سریع تر می باشد. در ضمن با کارگزاری کونچر بیمار می توان از فردای عمل راه اندازی شود و خیلی سریع به کار برگردد. کارگزاری کونچر تحول بسیار بزرگی در عمل های جراحی در رشته ارتوپدی ایجاد کرده است.

ب) جا اندازی باز شکستگی ساق پا و کارگزاری پلاک و پیچ

امروزه در شکستگی ساق پا به ندرت از پیچ و پلاک استفاده می شود. در شکستگی های چند قطعه ای تنه استخوان درشت نی بهتر است همانند آنچه در مورد شکستگی تنه استخوان ران انجام می شود بدون بازکردن محل شکستگی، استخوان شکسته را با پلیت بی حرکت نمود. به این ترتیب که استخوان ساق را در بالا و پایین محل شکستگی با عمل جراحی آشکار نموده و پلیت استخوانی را از زیر عضلات و روی استخوان عبور داده و در بالا و پایین به استخوان ثابت کرد. به این روش Bridging plate یا Biological Plating گفته می شود.

ج) جااندازی شکستگی ساق پا به روش بسته و ثابت کردن قطعات شکسته

این روش بیشتر برای درمان شکستگی های چند قطعه ای و شکستگی های باز که با ضایعات پوستی شدید همراه باشند به کار می رود. انواع مختلف فیکساتور خارجی در بازار وجود دارد که هر جراحی بسته به امکانات موجود، وتجربه خود از آنها استفاده می کند.
در این روش پس از تمیز کردن زخم نظیر آنچه در مورد سایر شکستگی های باز انجام می شود، شکستگی جا انداخته و ثابت نگه داشته می شود، سپس دو میله در قطعه بالایی و دو میله در قطعه پایینی گذاشته و فیکساتور خارجی را به آن متصل می کنند و قطعات شکسته را به همدیگر ثابت می کنند. با به کار بردن این روش پانسمان زخم بدون جابجا شدن قطعات ممکن می شود.

عوارض درمان جراحی شکستگی ساق پا

  • عوارض زودرس عبارتند از عوارض پوستی، عوارض عروقی، عفونت های ناشی از شکستگی باز و سندرم ایسکمی ولکمن.
  • عوارض دیررس عبارتند از دیر جوش خوردن، بد جوش خوردن، جوش نخوردن و محدودیت حرکات مفصلی.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →