عصب میانی ضمن عبور از مجرای مچ دستی ممکن است تحت فشار قرار گرفته و دچار فلج تدریجی شود.

علت سندرم مچ دستی

مجرای مچ دستی فضای نسبتاً تنگی است که از آن عصب میانی و وتر عضلات خم کننده انگشتان عبور می کند؛ تورم و یا هیپرتروفی هر یک از عناصر فوق باعث تحت فشار قرار گرفتن عصب میانی و در نتیجه پیدایش علایم سندرم مچ دستی می گردد. علاوه بر آن تغییر شکل استخوان های جدار مجرای مچ دست باعث پیدایش علایم سندرم مچ دستی می گردد.

مهمترین علل سندرم مچ دستی عبارتند از:

– آرتریت روماتوئید مچ دست

– تورم بافتی ناشی از تغییرات فیزیولوژیک مثل آبستنی

– شکستگی انتهای تحتانی رادیوس که بد جا افتاده باشد و دررفتگی استخوان هلالی مچ دست

– بیماری های عفونی مثل سل و جذام

– هیپرتروفی نیام عرضی مچ دست از علل سندرم مچ دستی است.

کارهایی که نیاز به حرکات مکرر مچ دست و انگشتان دارند (مانند تایپ کردن) به دلیل ایجاد تورم در غلاف تاندون ها فرد را مستعد بروز سندرم مچ دستی می کنند.

بیماری های هورمونی نظیر دیابت و اختلال هورمون تیروئید باعث سندرم مچ دستی می شوند.

در بسیاری از موارد علت مشخصی برای سندرم مچ دستی نمی توان یافت.

علائم سندرم مچ دستی

بیماری سندرم مچ دستی بیشتر در زنان بعد از سن یائسگی دیده می شود. شکایت عمده بیماران مبتلا به سندرم مچ دستی، درد و اختلالات حسی است. درد ناشی از سندرم مچ دستی ،در ابتدا غالباً شبانه بوده و باعث بیدار شدن بیمار می گردد. بیماران از سوزش و گزگز انگشتان شکایت دارند و احساس می کنند که انگشتانشان سنگین و متورم شده است. درد ناشی ز سندرم مچ دستی معمولاً پس از مدتی تکان دادن دست و بالا نگهداشتن تسکین می یابد. در روز درد ناشی از سندرم مچ دستی وجود داشته باشد خفیف است و گاه بعد از کارهای ظریف مثل خیاطی یا بافتنی شروع می شود. بعضی از بیماران مبتلا به سندرم مچ دستی از این شکایت دارند که کارهای ظریف را به خوبی نمی توانند انجام دهند، گاه ضمن ظرفشویی، کاسه و بشقاب از دست آنها می افتد. در معاینه فیزیکی بیماری سندرم مچ دستی در مراحل اولیه تغییر شکل واضحی در دستها مشهود نیست. در مراحل پیشرفته بیماری سندرم مچ دستی، آتروفی برجستگی تنار وجود دارد و حس انگشت شست، سبابه، میانی و نیمه خارجی انگشت چهارم کاهش یافته است.

تشخیص سندرم مچ دستی

غیر از علایم بالینی سندرم مچ دستی که در بالا ذکر شد، تست فالن (Phalen Test) در بیماران سندرم مچ دستی معمولاً مثبت است. در تست فالن مچ دست به سمت کف دست خم می شود و چنانچه کمتر از یک دقیقه علائم گزگز و بی حسی در مسیر عصب مدیان ایجاد شد، مثبت تلفی می شود. در سندروم کانال کارپ فشار مستقیم بر روی عصب مدیان در ناحیه مچ دست باعث تیر کشیدن سه انگشت اول می شود. (Tinel Sign) رادیوگرافی مچ دست ممکن است شکستگی مچ دست و یا تغییرات مفصلی را نشان بدهد که موجب تنگ شدن کانال مچ دستی شده است و عصب میانی را تحت فشار قرار داده است اما معمولاً طبیعی است.

الکترومیوگرافی (EMG) و اندازه گیری سرعت هدایت عصبی (NCV) وسیله بسیار خوبی برای تشخیص و تأیید بیماری سندرم مچ دستی است. نخستین تغییری که در NCV دیده می شود کاهش سرعت در هدایت عصب حسی است.

علایم سندرم کانال مچ دستی در صورتی که توسط مطالعات الکترودیاگنوستیک تأیید نشود باید پزشک را به وجود علل دیگر فشار بر عصب مدیان یا ریشه های آن در خارج از کانال مچ دستی مشکوک نماید.

درمان طبی سندرم مچ دستی

درمان طبی سندرم مچ دستی؛ بی حرکت کردن مچ دست در موقع شب با ناودان گچی گاه باعث درمان و تسکین درد و ناراحتی بیمار می گردد. درمان با داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی در بسیاری از موارد ناراحتی بیمار مبتلا به سندرم مچ دستی را درمان می کند. تزریق استروئیدها در داخل کانال مچ دستی در 80 درصد از موارد باعث درمان درد و ناراحتی بیمار سندرم مچ دستی به مقدار قابل ملاحظه ای می گردد. علایم بیماری سندرم مچ دستی ممکن است بعد از مدتی برگشت کند. تزریق مجدد خالی از خطر نیستند و ممکن است باعث پارگی تاندون های خم کننده انگشتان گردد.

درمان جراحی سندرم مچ دستی

 در مواردی که درمان های طبی سندرم مچ دستی مؤثر واقع نشوند، باید از درمان جراحی سندرم مچ دستی استفاده نمود. همچنین در مواردی که در بیمار سندرم مچ دستی نشانه های صدمه دایمی به عصبی مانند آتروفی عضلات تنار، بی حسی و یا پارستزی مداوم دارد، درمان طبی سندرم مچ دستی جایی نداشته و باید هر چه زودتر بیمار تحت عمل جراحی قرار گیرد. درمان جراحی سندرم مچ دستی عبارت است از آزاد کردن رباط عرضی مچ دست و در صورت لزوم آزاد کردن عصب (نورولیز). عمل سندرم مچ دستی بهتر است زیر بیهوشی عمومی و با بکار بردن تورنیکه انجام گیرد. در اکثر بیماران مبتلا به سندرم مچ دستی 12-58 ساعت بعد از عمل درد ناشی از بیماری درمان می یابد.

اختلالات حسی در اکثر موارد برگشت می کند، ولی آتروفی عضلانی در مواردی که بیماری طولانی بوده غیر قابل برگشت است. عمل جراحی بهتر است هرچه زودتر قبل از پدایش آتروفی عضلات تنار انجام گیرد.

در زنان آبستن مبتلا به سندرم مچ دستی با توجه به بهبود علایم پس از زایمان بهتر است فقط از درمانهای طبی سندرم مچ دستی استفاده شود.

برای آشنایی بیشتر با بیماری های ناحیه مچ دست و درمان آنها روی لینک مربوطه کلیک کنید:

بیماری های مچ دست – گانگلیون (Ganglion)

بیماری مچ دست – کین باخ (Kienbock’s Disease)

بیماری مچ دست – دکوروان (De Quervain’s Disease)

بیماری مچ دست – سل (Tuberculosis of the Wrist Joint)

آرتریت روماتوئید مچ دست (Rheumatoid Arthritis of the Wrist)

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →