ستون فقرات هم مثل هر ساختمان دیگر بطور طبیعی در معرض تغییرات ناشی از افزایش سن است اما برخی مسائل مثل حرکات بیش از حد یا ناصحیح ، انجام ورزشهای سنگین و غیر اصولی ، خم نگاه داشتن سر و گردن به مدت طولانی به جلو (کار کردن زیاد با کامپیوتر به صورت غیر اصولی ، نوشتن طولانی در شرایط نامساعد ، خانه داری) صدمات ناشی از کشیدگی گردن ، سوانح رانندگی که باعث خمیدگی ناگهانی سر به جلو و سپس عقب می شوند ( Wiplash ) ، کارهای سنگین ، حمل وسایل و اشیاء روی سر ، اختلالات مادرزادی و … سرعت و شدت پیدایش این تغییرات را بیشتر می کنند.

درد ستون فقرات یا درد پشت یکی از شایع‌ترین شکایات از سوی بیماران مراجعه‌کننده به مراکز درمانی است و تقریبا ۹۰ درصد از افراد در طول زندگی خود، درد ستون فقرات را تجربه می‌کنند.

اسپوندیلوز یا ساییدگی و آرتروز ستون فقرات و مهره ها بسیار شایع می باشد. در حقیقت این تغییرات ساییدگی از سنین حدود ۲۵ سالگی شروع میشود و تا سنین میانسالی تقریباً در تمام افراد دیده میشوند. این یکی از دلایل اصلی قهرمانی ورزشکاران در سنین قبل از ۲۵ سالگی میباشد.

کمر انسان متحمل وزن بدن بعلاوه آن چیزهایی که بلند می کنیم می باشد و دایماً در حالت خم شدن یا چرخیدن قرار می گیرد. به همین دلیل، تغییرات ساییدگی ستون فقرات و آرتروز کمر بیشتر در ناحیه مهره های کمری دیده میشود که به آن اصطلاحاً اسپوندیلوز کمری گفته میشود.

اسپوندیلوز کمری بیشتر در مهره های پایینی کمر، بخصوص در دیسک بین مهره های چهارم و پنجم کمر (دیسک بین مهره ای L4–L5) و بین مهره پنجم و قسمت اول استخوان خاجی رخ می دهد و منجر به بروز دردهای سیاتیکی می گردد. هم دیسک ها و هم سطوح مفصلی دچار ساییدگی میشوند.

بعضی از مواد دیسک و غضروف یا سطح مفصلی در این ساییدگی از بین می رود. استخوان ها در کناره دیسک ها و سطوح مفصلی متورم شده و جلوی حرکت آسان آنها را می گیرند و ایجاد محدودیت حرکتی می کنند. بنابراین ستون فقرات سفت میشود. ممکن است بر روی اعصاب، لیگامانها و سایر بافتهای اطراف، فشار وارده آمده و ایجاد درد کند.

علائم و نشانه ها

آرتروز استخوان درابتدا با درد وسختی مفصل همراه است اگرچه همه افراد مبتلا به آرتروزبا علائم درد وناتوانی مفصل مواجه نمیشوند.درد وسختی مفصل درهنگام صبح مخصوصا 30دقیقه بعد از خواب وهنگام عصربا اولین حرکت برای انجام فعالیت های روزانه شدیدترمیشود

یکی دیگر از علائم آرتروز ستون فقرات بروز دردهایی است که باعث اختلال درخواب میشود.

علائم دیگرشامل موارد زیراست

1-  ایجاد تورم وافزایش حرارت دریک یا چند مفصل مخصوصاهنگام تغییرات آب وهوایی (زمانیکه دمای هوا پایین است وهواسرداست)

2-  ضعف درمفصل تاثیرگذارودرناحیه های از مفصل که دچار فشار شده است

3-  دردهای دائمی مفصل که با حرکت مفصل شدید تر میشود

4-  ازدست رفتن انعطاف مفصل مانند ناتوانی درخم شدن وبرداشتن چیزی ازروی زمین

5-  احساس شنیدن صدای تلق تلق ازمفصل زمان حرکت مفصل براثر کشیده شدن استخوان ها برروی یکدیگرمخصوصا درمفصل گردن

6-  خمیدگی غیرطبیعی درستون مهره ها که باعث عدم تعادل وگرفتگی ماهیچه ها میشود

7-  احساس سوزش وبی حسی درعصب ونخاع که براثر جراحت استخوان درلبه مفاصل که باعث آسیب دیدگی عصب میشود ایجاد شده است

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →