کمر درد یکی از عوارضی است که کمتر کسی در طول زندگی، آن را تجربه نکرده است، برخی از تحقیقات نشان می‌دهد که از هر 10 نفر بزرگسال ، 6 نفر آنها به این درد مبتلا می‌شوند و ممکن است فرد را به طور ناگهانی و یا تدریجی درگیر کند که همین امر باعث می‌شود بسیاری بدون این‌که به پزشک متخصص مراجعه کنند با مصرف مسکن، درد خود را التیام بخشند ولی آیا چاره این درد ناخوشایند مصرف خودسرانه دارو و مسکن‌های قوی است؟!

در اکثر موارد این درد ناشی از بدنشستن، بدایستادن و بدخوابیدن است که باعث می‌شود عضلات ستون فقرات بخصوص در ناحیه کمر دچار ضعف شوند و در نتیجه باعث کاهش قدرت آ‌نها شده و کمر دردهای بعدی را موجب شود.

نحوه نشستن است که اگر افراد به مدت طولانی در یک محل بنشینند، نیرویی که به دیسک کمر (ستون فقرات) وارد می‌شود در این حالت دو و نیم برابر وزن بدن است، به همین خاطر همیشه بایستی سعی شود افرادی که دارای مشاغل نشسته‌اند، به ازای هر نیم تا یک ساعت نشستن، بلند شوند و چند قدم راه بروند و در صورت امکان به تقویت عضلات ستون فقرات بپردازند.

از آنجایی که رانندگی نیز همانند بسیاری از مشاغل نشسته است باید سعی ‌شود از حداقل زمان نشستن در خودرو استفاده کرد چرا که صندلی اکثر خودروها، اغلب وضعیتی بدتر از صندلی‌های معمولی دارند.

در نشستن بر روی صندلی خودرو، فرد تقریبا زانوهایش را روی شکم خم می‌کند و در نتیجه ستون فقرات به سمت جلو خم می‌شود که در چنین شرایطی، فشاری که به روی دیسک‌های ناحیه کمری وارد می‌شود، افزایش پیدا می‌کند که این فشار می‌تواند از 3 برابر وزن بدن نیز بیشتر باشد که به مرور زمان این دیسک‌ها دچار تخریب شده و آب خود را از دست می‌دهند و در برابر فشارها و نیروهای وارده تحمل خود را از دست می‌دهد به حدی که دیسک دیگر توان تحمل نیرویی را که به صورت طبیعی بر او وارد می‌شود، ندارد بنابر‌این باعث بروز کمر درد می‌شود.

در وضعیت نشسته، عضلات کمر از فعالیت طبیعی خود باز می‌مانند و در نتیجه باعث ضعف و تشدید کمر درد می‌شوند.

post_image

عوامل کمر درد
«چاقی» یکی از مهم‌ترین عوامل بروز کمر درد محسوب می‌شود،  افراد سیگاری نیز از شر این بیماری در امان نیستند و کمر درد در آنها بیشتر نمود می‌کند چرا که افراد با کشیدن سیگار خون‌رسانی به عضلات، اطراف دیسک و مهره‌ها را دچار اختلال می‌کنند و باعث کمر درد و حتی تشدید آن می‌شوند.

<علت دیگر کمر درد را می‌توان به برخی از بیماری‌ها تعمیم داد، مثلا افرادی که دیسک مهره آنها غیرطبیعی شده، سابقه جراحی قبلی دارند و از بیماری‌های ناحیه ستون فقرات رنج می‌برند با عمل نشستن بیماری خود را تشدید می‌کنند.

امروزه در ساخت صندلی خودروها سعی شده از اصول استاندارد استفاده شود ولی باید گفت به صندلی‌ای می‌توان استاندارد گفت که بتواند قوس‌های طبیعی ستون فقرات را پر کند پس علاوه بر این موضوع رانندگان باید بدانند به طرف جلو خم شدن و یا زیاد عقب رفتن، باعث از بین رفتن طبیعی قوس‌های کمری می‌شود و این‌گونه فرد مستعد کمر درد می‌شود.

یک راه حل ساده
بهترین راه برای جلوگیری از کمر درد ناشی از مشاغل نشسته این است که فرد پس از یک تا 2 ساعت رانندگی و یا کار نشسته، حداقل 5 دقیقه راه برود و یا به انجام نرمش‌های خفیفی جهت تقویت عضلات کمر خود بپردازد که این کار باعث می‌شود از فشار روی دیسک به میزان قابل ملاحظه‌ای کاسته شود،  وقتی عضلات ضعیف شوند و تغییراتی در دیسک ایجاد شود، دیسک مستعد بیرون‌زدگی و فشار بر روی پاها می‌شود که تحت عنوان دیسک‌های بیرون زده نامیده می‌شود که خود می‌تواند مشکلات اضافی همچون آسیب به ریشه‌های عصبی را برای بیمار داشته باشد که دردهای انتشاری به داخل اندام تحتانی و اشکالات حسی حرکتی را به وجود می‌آورد.

چند توصیه پزشکی
بهتر است افراد دارای مشاغل نشسته برای جلوگیری از کمر درد کمتر بنشینند، کمتر رانندگی کنند و در صورت رانندگی از صندلی‌های استاندارد استفاده کنند و در صورت نشستن از صندلی‌های بلند منزل استفاده کنند و از نشستن بر روی کاناپه پرهیز کنند.همچنین از انجام کارهایی که باید به جلو خم شد، پرهیز کنند و از همه چیز مهم‌تر در رانندگی، راننده‌ای استاندارد باشند.

سرعت‌های غیرطبیعی رانندگان باعث ایجاد ضربه به خودرو و در نتیجه انتقال این ضربه به ستون فقرات می‌شود که باعث بیرون زدگی دیسک می‌شود و در سالمندان با پیامدهای سخت‌تری همچون شکستگی همراه است.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران