صورت اغلب جوانان و حتی برخی افراد بزرگسال را که نگاه کنید، دانه های ریز و گاه درشتی را مشاهده می کنید که در اصطلاح به آنها آکنه می گویند. در عده ای از افراد این جوش ها به مرور و بدون نیاز به درمان از بین می رود و هیچ اثری نیز از خود باقی نمی گذارد ولی شروع غم انگیز ماجرا آنجاست که فرد با انبوهی از جوش های درشت و چرکینی مواجه می شود که تا مدت ها روی صورت باقی مانده و تقریبا برای همیشه جای جوش یا اسکار به جا می گذارد.زمانی پوست آکنه می زند که فولیکول های مو توسط چربی و سلول های مرده پوست مسدود می شود. این جوش ها بیشتر در نواحی صورت، گردن، قفسه سینه، ناحیه پشت و شانه ها دیده می شود که بالاترین فعالیت غدد چربی را دارند. آکنه بیشتر به دو شکل ضایعات التهابی و ضایعات غیرالتهابی دیده می شود.درنوع غیرالتهابی معمولا جوش های سرسفید یا شیری و سرسیاه ظاهر می شوند که دلیل آن مسدود شدن منافذ فولیکول های مو با ترشحات چربی، سلول های مرده پوست و باکتری هاست.ضایعات التهابی پوست از دیگر مشکلاتی است که معمولا به شکل های مختلف مشاهده می شود: دمل یا جوش چرکین برآمدگی کوچک برجسته ای است که همان التهاب و عفونت در فولیکول های مو است. دمل ها اغلب قرمز و حساس هستند.جوش چرکی برآمدگی قرمز و حساسی است که نوک آن به رنگ سفید دیده می شود. غده چرکی برآمدگی بزرگ، سفت و دردناکی است که زیر سطح پوست ظاهر می شود. این نوع جوش با ایجاد ترشحات عمیق در فولیکول مو ایجاد می شود و کیست،برآمدگی دردناک و چرکینی است که زیر سطح پوست پدیدار می شود که جای آن ماندگار است.

دلایل ایجاد جوش

پوست چرب: یکی از دلایل اصلی جوش صورت، پوست چرب است. زیرا پوست به طور طبیعی یک ماده روغنی ترشح می کند که مانع رسیدن هوا به منافذ پوست می شوند و هم چنین باعث می شوند سلول های مرده، در زیر پوست باقی بمانند و مسدود شوند.در چنین حالتی ، میکروب ها به راحتی رشد می کنند و به تورم و یا ضایعات پوستی تبدیل می شوند.

ارث: ویژگی های ژن افراد نیز بسیار تاثیر گذار است.اگر یک فرد مشکل آکنه در خانواده خود دارد، احتمال مبتلا شدن به آن بسیار است.

رژیم غذایی: هم چنین رژیم غذایی در این موارد، جایگاه ویژه ای دارد. باید رژیم غذایی خود را منظم کرده و از خوردن زیاده از حد برخی مواد غذایی مانند: شکلات، شکر،…و پرهیز کنید.زیرا این مواد باعث افزایش جوش و آکنه می شوند و هم چنین سعی کنید، از خوردن غذاهایی که باعث این چنین آکنه ها می شوند جلوگیری کنید.

پاک کننده ها: اگر عادت استفاده از پاک کننده های صورت را دارید، سعی کنید محصولی را انتخاب کنید که دارای موادی باشد که کم تر به پوستتان آسیب برساند. زیرا برخی از این مواد که در این محصولات استفاده شده اند، سبب بوجود آوردن جوش می شوند.

کنترل هورمون ها: بسیاری از قرص های بارداری ، سبب بوجود آوردن جوش و آکنه می شوند. زیرا اینگونه قرص ها باعث تغییر و به هم ریختن هورمون ها می شوند. سعی کنید با پزشک خود مشورت کنید تا قرصی را به شما پیشنهاد دهد ، که کمتر باعث این تغییرات هورمونی شود.

عرق: این اصطکاک و یا مالش بین پوست بدن شما و لباس ها و پارچه ها باعث ریزش عرق می شود. که یک زمینه ایده ال برای پرورش باکتری است.و همین عامل موجب بروز جوش در این محل میشود پس سعی کنید همیشه از این امر جلوگیری کنید.

آلودگی: ممکن است در محلی که کار می کنید، تماس زیادی با مواد شیمیایی داشته باشید. برخی محیط های کاری این چنین هستند و باعث بوجود آمدن جوش و آکنه می شوند.

انواع درمان

سایش پوست (درم ابریژن)

سایش پوست روش مناسبی در اصلاح جوشگاه های ظریف و یا بی نظمی های خفیف سطح پوست می باشد. همچنین بهترین روش در درمان جوشگاه های جوش غرور جوانی (آکنه) است. در این روش از یک ابزار که به سرعت می چرخد برای برداشتن لایه های سطحی پوست به نوعی که پوست و جوشگاه را یکدست و هم سطح کند استفاده می شود.

لایه برداری  (پیلینگ شیمیایی)

در این روش، به کمک یک ماده شیمیایی لایه فوقانی پوست را بر می دارند تا پوست صافتر به نظر رسیده و یکنواخت شود. این روش بیشتر در پوست صورت استفاده می شود و در جوشگاه های سطحی مفیدتر است. این روش در درمان جوشگاههای فرورفته آکنه و نیز جوشگاه آبله مرغان نتایج خوبی به همراه دارد. گفتنی است که روش درمان اسکار فرورفته آبله مرغان با  در درمان آسیب دیدگی های پوست ناشی از نور آفتاب و تغییرات رنگی پوست، اغلب از لایه برداری شیمیایی استفاده می شود.

لیزر

لیزرهای مختلفی در درمان جوشگاه به کاررفته اند. بر اساس نوع جوشگاه باید دستگاه لیزر مناسب انتخاب گردد. لیزرهای معمول برای درمان اسکار شامل لیزرهای می باشند. درمان با لیزر اگر درست انجام شود نتایج بسیار خوبی به همراه دارد.

درمان خانگی

شنبلیله

یکی از درمان‌های طبیعی برای جای جوش استفاده از شنبلیله است.میتوانید خیلی راحت خمیری از پودر دانه‌های رسیده شنبلیله و آب تهیه کنید و مانند ماسک بر روی صورتتان قرار دهید.تا جایی که میتوانید تحمل کنید اجازه دهید این خمیر روی پوستتان باقی بماند اگر لازم بود دوباره این کار را تکرار کنید. یا اینکه میتوانید چند دانه شنبلیله را در مقداری آب بجوشانید ،با هم ترکیب شان کنید و وقتی که سرد شد آن را به صورتتان بمالید. در صورت لزوم این کار را تکرار کنید.

آلوئه ورا

وقتی صحبت از درمان آسیب‌های پوستی میشود ، درمان‌های طبیعی خیلی کمی‌ هستند که بتوانند به پای ویژگی‌های شفابخش آلوئه ورا برسند. از این گیاه معمولا برای کمک به درمان جای زخم استفاده میشود ، پس تعجبی ندارد که این گیاه برای درمان جای جوش‌ های ناخوشایند بسیارموثر باشد.دست‌هایتان را به مقدار کمی‌عصاره آلوئه ورا ( قابل دسترس در اغلب سوپرمارکت‌ها، داروخانه‌ها، یا اینترنت) آغشته کنید و اگر میتوانید آن را هرروز به پوستتان بمالید. با انجام اینکار تا حد زیادی میتوانید جای جوش‌ها را از بین ببرید ، و نیز از شیوع مجدد جوش پیش گیری کنید.برای استفاده از آلوئه ورا بر روی پوست خود،پس از شستشوی کامل برگ آلوئه ورا میتوانید بر طبق عکسهای راهنمای زیر از ژل آلوئه ورا بر روی پوست یا پوست صورت خود استفاده نمایید.

عصاره لیموترش

اگر جای جوش‌هایتان خیلی تیره است ، پس عصاره لیمو ترش را امتحان کنید. آب لیمو ترش تازه را به قسمت‌هایی که میخواهید بمالید ، و صبر کنید تا پوست همه آب را جذب کند . وقتی که کاملا پوست آب لیمو را جذب کرد ، پوستتان را با آب سرد بشویید

آب  لیمو ترش با روشن کردن پوست ، جای جوش‌های تیره را کمرنگ  و کمک میکند این تیرگی‌ها کمتر به چشم بیایند.

سوالات متداول

– آیا آکنه همیشه با اسکار و جوشگاه همراه خواهد بود؟

بطور کلی 90% ضایعات آکنه ایجاد اسکار خواهند کرد, اما تنها 20% موارد این اسکارها مشهود هستند. جوشهای شدیدا التهابی و وسیع و بخصوص اگر دیرتر درمان شوند و یا دستکاری شوند بیشتر دچار اسکار و جوشگاه خواهند شد. پس بنابراین اگر درمان آکنه بطور موثر و در زمان مناسب انجام شود و آکنه تحت کنترل باشد به احتمال بسیار کمتری به اسکارهای بد شکل منجر خواهد شد.

– اسکارهای آکنه به چه شکل و چند دسته هستند؟

بطور کلی جای جوش (اسکار آکنه) را میتوان به دو بخش تقسیم کرد:

1-  اسکارهای فرورفته یا آتروفیک

2-  اسکارهای برجسته یا هیپرتروفیک

اغلب ضایعات آکنه سبب اسکارهای فرورفته میشوند که آنها را میتوان به سه دسته از نظر ظاهری تقسیم کرد. این تقسیم بندی بسیارمهم است چرا که درمان اسکار بسته به نوع آن و شکل اسکار تفاوت میکند.

دسته اول: اسکارهای دره ای شکل : بصورت نواحی موجدار و فرورفته 4 تا 5 میلی متری یا بیشتر هستند. در واقع یک ظاهر موجدار را به صورت فرد میدهد. عمق کم و دهانه پهن دارند.

دسته دوم: اسکارهای واگنی: بشکل نواحی فرورفته کم عمق یا عمیق با جدار مشخص و زاوبه راست در گوشه های آن شبیه واگن قطار مشخص میشوند.

دسته سوم: اسکارهای چکشی: بصورت فرورفتگی های تیز و عمیق در صورت که همانند فرو رفتن نوک چکش در پوست میباشد.

گروه دوم اسکارهای برجسته و اصطلاحا هیپرتروفیک هستند که بصورت ضایعات برجسته و گوشتی قرمز و اغلب در نواحی تنه فوقانی ایجاد میشوند و در اصطلاح عام به آن گوشت اضافه میگویند. این نوع شیوع کمتری نسبت به اسکارهای فرورفته دارد و مانند بک کلویید درمان میشوند.

– اصول درمان جای جوش چیست و فرد چه شرایطی را بایستی داشته باشد؟

بطور کلی فرد زمانی بایستی جهت درمان و اصلاح اسکار آکنه خود مراجعه کند که حداقل سه ماه ضایعه آکنه نداشته باشد و جوشهای وی درمان شده باشد. و نیز اگر تحت درمان با آکوتان بوده است, حداقل 6 ماه از قطع درمان آکوتان گذشته باشد.

مهم است که فرد مراجعه کننده انتظارات معقول از نتیجه درمان داشته باشد. اسکارها جز درمواردی, هرگز بصورت کامل و 100% رفع نمیشوند و کاملا شبیه پوست نرمال نخواهند شد. لذا انتظار محو شدن کامل یک جوشگاه بطور کامل فرضا توسط یک یا دو جلسه لیزر, امری غیر واقعی است. واقعیت آن است که با روشهای موجود می توان آنها را تا حد زیادی حتی تا 70% بهتر کرد, بطوری که خیلی مشهود نباشند وهمینطور باید دانست که چندین جلسه جهت درمان و ترمیم اسکار نیاز است و یک جلسه برای بهبودی اسکار کافی نیست. بعلاوه هر یک از اقدامات زیبایی ترمیمی اسکار, شرایط خاص قبل و بعد از عمل را ایجاب می کند که بیمار بایستی آنها را کاملا رعایت کند تا به یک نتیجه مطلوب برسد.

–  جوش های فرورفته را چطور اصلاح میکنیم؟

اغلب افرادی که جهت ترمیم و بازسازی جوش های صورت مراجعه میکنند با این نوع جوش ها مواجه هستند. ابتدا پزشک متخصص پوست معاینه دقیق از پوست ناحیه بعمل می آورد و نوع جوش یا اسکار فرورفته فرد را (دره ای, واگنی یا چکشی) را مشخص میکند. معمولا ترکیبی از این انواع اسکار در ناحیه دیده میشود. در جلسات مشاوره و معاینه قبل از انجام اقدام زیبایی, شرح حال کامل از فرد گرفته میشود و از نظر سابقه بیماریها و مشکلات داخلی, ترمیم زخم, سابقه خونریزی های غیر طبیعی, مصرف داروها بررسی کامل میشودو معاینه دقیق از اسکارها به عمل می آید. عکس یا اسکن های مخصوص از پوست ناحیه اسکار تهیه میشود و نتیجه نهایی و تعداد جلسات درمانی, نوع درمان و شرایط همراه آن به فرد بطور کامل توضیح داده میشود.جهت اسکارهای دره ای شکل از روش جراحی سرپایی ساب سیژن استفاده میشود. در واقع در این اقدام بعد از انجام بی حسی موضعی, بافت ها و باندهای چسبندگی زیرین اسکار که سبب فرورفتگی ناحیه شده اند توسط سوزن های ظریف جدا میشوند و به اصطلاح از قسمت زیرین پوست ناحیه اسکار باز میشود. هیچگونه زخمی در ناحیه ایجاد نمیشود و فقط مختصری تورم و کبودی در محل ایجاد خواهد شد که پس از چند روز برطرف میشود. این روش بدون ایجاد درد و ناراحتی قابل ملاحظه برای فرد, بسهولت در مطب ها بصورت سرپایی قابل انجام است. امروزه بدنبال انجام ساب سیژن 3 تا 6 جلسه روزانه یا یک روز درمیان ناحیه ساب سیژن شده تحت وکیوم با دستگاههای مخصوص اندرمولوژی قرار میگیرد که در واقع یک جور ماساژ و وکیوم صورت میباشد که نتیجه ساب سیژن را بهتر می کند.در مورد اسکارهای واگنی و اسکارهای تیز عمقی چکشی متخصصین از روشهای برداشت کامل اسکار استفاده میکنند. در این عمل ناحیه اسکاردر نهایت به قطر 2.5 میلی متر با وسایل مخصوص تیز به نام پانچ تحت بی حسی موضعی برداشته و بخیه ظریف میشود.سایر روشهای درمانی اسکارهای واگنی و چکشی بکار گیری محلولهای پیلینگ شیمیایی تری کلرو استیک بصورت نقطه ای در محل اسکار در داخل عمق آن است که سبب جمع شدگی اسکار از ناحیه عمق میشود واسکار را کوچکتر میکند.در نهایت جهت درمان اسکار ها از روشهای بازسازی سطح پوست استفاده میشود. اصطلاح بازسازی پوست به معنای تخریب و لایه برداری کنترل شده لایه های رویین پوست با روشهای مختلف مانند دستگاههای مکانیکی یا لیزری است با این هدف که پوست مجددا خود را ترمیم و بازسازی کند که در نهایت, پوست جدید صاف تر, روشن تر و فرورفتگی های کمتری خواهد داشت. روشهای مکانیکی شامل بکارگیری دستگاههای درم ابریژن یا سمباده های مخصوص است.اما آنچه بطور شایعتر در درمان و بازسازی اسکارهای آکنه استفاده میشود, لیزرهای تراش دهنده CO2 و اربیوم هستند. امروزه توسط لیزرهای فرکشنال که بصورت نقطه نقطه مشبک و بسیار دقیق پوست را تراش میدهند, عوارض به حداقل رسیده و ترمیم سریعتر و بهتر انجام خواهد شد. پوست فرد ظرف چند روز به وضعیت نرمال برمیگردد. معمولا لیزر با جلسات متعدد و فواصل ماهانه و ترجیحا در فصول پاییز و زمستان که تابش آفتاب کمتر است انجام میشود. مراقبت های پس از انجام لیزر شامل اقدامات ضروری برای ترمیم زخم حاصله از لیزر است. مهم است که در این زمان فرد از تابش مستقیم نور آفتاب پرهیز کند و از کندن و خراش دادن ناحیه لیزر خودداری کرده و مرتبا از کرم های ترمیمی تجویز شده استفاده کند.بطور متوسط 3 تا 4 جلسه لیزر درمانی جهت ترمیم و بهبودی اسکارهای آکنه در صورت لازم است. باید توجه داشت که لیزر نیز مانند سایر اقدامات زیبایی عوارض و مسایل خاص خود را دارد و اگر توسط افراد غیر متخصص و نا آشنا با لیزر انجام شود فرد را دچار عوارض فراوانی کرده و حتی سبب بد تر شدن اسکارهای فرد هم خواهد شد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)