تقریباً همه ی افراد ، کم و بیش در نقاطی از کمر خود احساس درد دارند.به عبارت دیگر می توان گفت که اغلب ما در دوره ای از زندگی خود این درد را تجربه کرده یا خواهیم کرد. اغلب ما هنگام انجام فعالیت هایی نظیر جابجا کردن جعبه های بزرگ و بلند کردن کودکان،جارو کردن نشستن طولانی و … کمردرد خود را جدی نمی گیریم. باید به این نکته توجه داشته باشیم که اغلب کمردردها با رفتارهای روزانه ما تشدید می شوند. اکثر ما هنگام ایستادن، نشستن و خم شدن ، وضعیت های نامناسبی در بدن خود ایجاد می کنیم. اغلب ما هنگام بلند کردن اشیاء به جای خم کردن زانو، کمر خود را خم می کنیم و بدین ترتیب فشارهای بیش از حدی را به ستون فقراتمان وارد می سازیم . انجام کارهایی که برای سلامتی ما مضر است میتواند سالها بعد علائم کمردرد را ایجاد کند . همچنین وارد آمدن فشار زیاد به عضلات کمر و به اصطلاح رگ به رگ شدن رباط های کمری که نگه دارنده مهره ها هستند نیز می تواند باعث کمردرد شود. عضلات کمر برای مقابله با این فشار دچار گرفتگی و انقباض می شوند تا بتوانند کمر را از صدمه بیشتر محافظت کنند و این حالت ، خود باعث تشدید درد کمر خواهد شد. در واقع این سیکل درد، سفتی و انقباض عضلانی درمان نمی شود مگر این که شما فعالیت خود را کم کنید ، به کمر خود استراحت دهید و سپس به تدریج ازعضلات خود استفاده نمایید.

در گذشته ، پزشکان استراحت طولانی مدت در بستر را توصیه می کردند اما اکنون به این نتیجه رسیده اند که استراحت بیش از حد باعث طولانی شدن درمان کمردرد است. این مسئله در مورد رگ به رگ شدن عضلات هم صدق می کند.

در حال حاضر کمردردهای شدید، حداکثر با دو تا سه روز استراحت و پس از آن با شروع فعالیت های سبک و کشش آرام عضلات درمان می شوند، این طریقه درمان باعث افزایش قدرت خم شدن بدن و توان حرکت خواهد شد. از جمله سایر علل کمردرد می توان آرتروز و فتق دیسک کمر (غضروف بین مهره ها) را نام برد.فتق دیسک در بین عوامل کمردرد شیوع کمتری دارد ولی از جمله معروفترین علل آن است.دیسک بین مهره ها ، فضای نرمی را بین مهره ها ایجاد می کند، گاه این دیسک متورم شده و به اعصاب ناحیه فشار وارد می آورد.در اغلب موارد اعصابی که از ران و بازو می گذرند تحت فشار قرار گرفته و گاه بی حسی، ضعف و مشکلاتی در کنترل ادرار ایجاد می کنند.

گرچه فتق دیسک مانند سایر علل کمردرد، خود به خود بر طرف نمی شود ولی اغلب نیازی به عمل جراحی نیست.در حقیقت سی درصد مردم مبتلا به فتق دیسک هستند ولی در صورت مراعات هرگز برایشان مشکل جدی ایجاد نمی شود.

post_image

 

درمان

برای برطرف کردن کمردرد، به پشت بخوابید، یک بالش زیر زانوهایتان قرار دهید.(در حالی که زانوهایتان را جمع کرده اید). این طریقه خوابیدن فشار را از کمر شما بر می دارد. درمان اصلی همه کمردردها کم کردن فعالیت است. البته این کاهش فعالیت همان طور که قبلاً گفته شد فقط برای چند روز پیشنهاد می شود و پس از آن با نرمش های مخصوص پایین کمر و «عضله چهار سر ران» می توان کمردرد را درمان کرد. برخی اعتقاد دارند که در روزها ی اول شروع درد بهتر است برای کاهش التهاب از یخ و در روزهای بعد از گرمای موضعی در محل درد استفاده کرد تا انقباض مقاوم عضلات را برطرف کند.اما تجربه نشان می دهد که سرما درمانی در اغلب بیماران ما پاسخ مناسبی نمی دهد. همچنین داروهای ضد التهاب مثل ایبوبروفن، کتو بروفن و ناپروکسن در بر طرف کردن درد و التهاب مؤثر هستند. اگر یک دارو اثر نکرد، نوع دیگری از دارو را مصرف کنید؛ زیرا افراد مختلف نسبت به داروها عکس العمل متفاوتی دارند. به خاطر داشته باشید که داروهای ضد التهاب را حتماً همراه غذا میل کنید تا باعث ایجاد مشکلات گوارشی و زخم معده در شما نشوند.

داروهای جدید و گران قیمت مثل « سلبرکس» بهتر از داروهای قدیمی عمل نمی کنند ولی تحریکات معده در آنها کمتر است و به طور کلی برای درمان دردهای طولانی مدت و در افرادی با سابقه زخم معده مصرف می شوند.

استامینوفن نمی تواند کمک به رفع التهاب کند. ولی می تواند درد را بر طرف سازد. هم چنین بر روی معده نیز اثری ندارد. استامینوفن بی خطرترین دارو در درمان های طولانی مدت است ولی نباید بیش از 2 تا 3 هزار میلی گرم در روز مصرف شود؛ زیرا مصرف زیاد دارو ، کبد را تحت تأثیر قرار می دهد.

درمان در زمانی که کمردرد بهبود نمی یابد :
جابجا کردن ستون فقرات و طب سوزنی روش هائی هستند که بسیاری از افراد ( و متاسفانه خیلی از سود جویان ) از آنها بعنوان روش هائی برای درمان کمردردها از آنها استفاده می کنند اما این کارها در بسیاری از موارد فقط نقش روان درمانی را ایفا می کنند.گرچه در مواردی که علت دردهای بیمار فقط اسپاسم عضلانی باشد میتوان از مانیپولاسیون بهره برد . ماساژ درمانی در مبتلایان به کمردردهای ساده و معمولی که اغلب بدلیل گرفتگی عضلانی ناشی از نشستن طولانی و یا بد نشستن و … که باعث انقباض عضلات موضعی کمر می شوند می تواند درجاتی از بهبودی را پدید آورد .بسیاری از پزشکان با مانیپولاسیون (برگرداندن مهره ها و جابجا کردن آن ) بدلایل متعدد موافق نیستند.
اگر کمردردی دارید که بعد از هفته ها درمان نشده است به پزشک خود مراجعه کنید. اگر ضعف یا سستی در بازو یا ران خود احساس می کنید آن را جدی بگیرید.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران