post_image

کمر درد یکی از دردهایی است که اکثر ما  با آن مواجهیم . عوامل مختلفی این درد  را به سمت انسان سوق می‌دهند که از آن جمله می‌توان به عادات غلط روزمره مانند حمل  اجسام سنگین ، نوع نشستن و خوابیدن، کم‌تحرکی، پشت‌میزنشینی زیاد، پوشیدن کفش‌های  پاشنه بلند و نامناسب و… اشاره کرد. گاهی اوقات کمر درد را با  ماساژدادن با  انواع داروها از قبیل پیروکسیکام ، دیکلوفناک و یا داروهای گیاهی تسکین می‌دهیم که  البته این  درمان موقتی است و حتی در برخی موارد درد  را شدیدتر می‌کند  بطوریکه وقتی به متخصص ارتوپد مراجعه می‌کنیم پس از معاینه اولیه و حتی انجام ام آر  آی  متوجه می‌شویم این کمردرد یک درد معمولی نبوده و درد دیسک کمر است. گاهی  اوقات  درد ساکت می‌شود اما پس از مدتی با شدت بیشتر بطوریکه حتی پاهای فرد به  ویژه قسمت بالای زانو از از این درد بی‌نصیب نمی‌مانند برمی‌گردد.گویی رگها در حال  کشیده شدن هستند و بیمار آرزوی چند دقیقه خواب راحت را دارد. در مراحل اولیه، درمان  دارویی و انجام فیزیوتراپی و ورزش‌های سبک کمر و پا صورت می‌گیرد. اما  در  مواردی هم بیمار نیاز به جراحی دارد. همیشه این سوال برای بیماران مطرح است که آیا  روشی هست که به‌جای جراحی باز بتوان از آن برای درمان درد دیسک کمر در مواقعی که به  جراحی نیاز است استفاده کرد؟ چندی پیش مصاحبه‌ای با فلوشیپ فوق تخصصی درد ، در مورد  درمان انواع دردها از طریق فوق‌تخصص درد  ترتیب دادیم . یکی از مواردی  که  دکتر نوید ابوالاحرار به‌آن اشاره مختصری کرد درمان درد دیسک کمر بود. به  علت اهمیت موضوع و آمار نسبتا بالای مبتلایان به  درد دیسک‌کمر، بار دیگر  گفتگویی با دکتر ابوالاحرار ترتیب دادیم تا درباره  روش فوق تخصصی درد   در درمان درد دیسک کمر  و اینکه آیا در همه موارد این روش می‌تواند نتیجه دهد  اطلاعات بیشتری کسب کنیم:

ابتدا  مختصری درمورد انواع کمردرد  توضیح  دهید؟

کمردرد یکی از شایع‌ترین دردها و مشکلات انسان است. بطوریکه  تقریبا همه انسانها در طول زندگی خود حداقل یک بار این درد را تجربه می‌کنند.  کمردرد علل گوناگونی دارد که بطورخلاصه به آنها اشاره می‌شود: انقباض و اسپاسم  ماهیچه های کنار ستون مهره ها، کشیدگی یا پارگی رباط ها و تاندون‌های اطراف ستون  مهره ها، آسیب و آرتروز مفاصل ستون مهره ها، آسیب دیسک های بین مهره ای، کم شدن  تراکم و پوکی مهره ها (استئوپوروز)، عفونت مهره ها، تومورها و سرطان‌های اولیه یا  متاستاز دهنده به مهره ها.

چه  موقع درمان جراحی نیاز است؟

برای درمان  آسیب دیسک بین مهره ای تنها زمانی نیاز به عمل جراحی است که آسیب عصبی علامتدار و  پیشرونده ایجاد شده باشد. این موارد عبارتند از: *کم شدن حس در قسمتی از ران،  ساق یا پا *ضعف ماهیچه ای یا کم شدن قدرت ماهیچه ها *از بین رفتن واکنش  (رفلکس های) عصبی که در معاینه عصبی دیده می‌شود.

 چرا پس از جراحی بسیاری از بیماران حتی در انجام امور روزمره  ناتوانند؟

یکی از مشکلاتی که پس از عمل جراحی در حدود 30 تا 40 درصد  بیماران ایجاد می‌شود، ادامه دردها یا بروز دردهای بیشتر پس از عمل جراحی دیسک کمر  است. این عارضه که گاه ناتوان کننده ، بسیار شدید و آزاردهنده است، اصطلاحا جراحی  ناموفق ستون مهره ها Failed Back Surgery Syndrome (FBSS))) گفته می‌شود و متاسفانه  علیرغم تبحر و دست‌های توانا و هنرمند پزشکان جراح مغز و اعصاب، احتمال وقوع آن را  همیشه باید درنظر داشت. این عارضه، اغلب در اثر چسبندگی در فضای اپیدورال و محل عمل  جراحی روی می‌دهد که موجب محدود شدن حرکت ستون مهره ها و تنه بیمار می‌شود.

 فوق تخصص درد در درمان انواع کمردرد چه راهکاری ارایه  می‌دهد؟

در تقریبا همه موارد درد های ناشی از آسیب خفیف دیسک بین مهره  ای، استراحت کوتاه مدت، درمان های دارویی خوراکی یا موضعی یا تزریق استرویید  اپیدورال Epidural Steroid Injection (ESI))) موجب بهبود درد و علایم بیمار  می‌شوند. در موارد شدیدتر که نیاز به درمان‌های جراحی است می‌توان بجای عمل جراحی  باز، عمل جراحی کم تهاجمی نوکلئوپلاستی را انجام داد. در این روش جراحی ظریف و کم  تهاجمی، در حالی که بیمار، بیدار و هوشیار است؛ نخست پوست بی‌حس می‌شود و با  راهنمایی اشعه ایکس، یک سوزن نازک وارد دیسک بین مهره ای آسیب دیده می‌شود. سپس یک  پروب نازک فیبراپتیک از داخل سوزن وارد دیسک شده و با تابش اشعه لیزر مقداری از  دیسک آسیب دیده تبخیر  و در نتیجه حجم دیسک، کاهش یافته و دیسک به داخل جمع  می‌شود. در پایان بیمار به اتاق تحت نظر منتقل شده و پس از اطمینان از مناسب بودن  حال عمومی مرخص می‌شود. 5/ چه تفاوتی میان هزینه جراحی و درمان  فوق تخصص درد  است؟ متاسفانه در حال حاضر پوشش بیمه ای اقدامات درمانی مداخله ای برای کنترل  درد در دست بررسی و طی مراحل قانونی است. ولی خوشبختانه متخصصین در کلینیک های درد،  با مدیریت صحیح هزینه ها توانسته اند هزینه های درمانی بیمار را به میزان مناسب و  قابل قبول کاهش دهند تا همه بیماران بتوانند از این خدمات استفاده کنند. امیدواریم  که پیگیری های ما نتیجه بخش باشد و بتوانیم سیر مراحل اداری پوشش بیمه ای مداخلات  درمانی کنترل درد را هرچه زودتر به سرانجام برسانیم.

 آیا درمان همه کمردردها از طریق فوق تخصص درد امکانپذیر  است؟

خیر. همانگونه که پیشتر هم گفته شد، در مواردی که آسیب شدید و  پیشرونده عصبی ایجاد شده باشد، درمان فقط باید از طریق جراحی فوری دیسک بین مهره ای  انجام شود تا از آسیب عصبی دایم پیشگیری شود.

 فوق تخصص درد برای کاهش و بهبود درد پس از جراحی  چه روشی  را ارایه می‌کند؟

درمان دردهای پس از عمل جراحی ستون مهره ها، به روش  جراحی کم تهاجمی به‌نام کودال نوروپلاستی در کلینیک های درد انجام می‌شود. در این  روش با بی‌حسی موضعی و زیر راهنمایی اشعه ایکس، سوزنی در نزدیکی محل عمل جراحی وارد  فضای اپیدورال می‌شود و سپس کاتتر نازکی وارد این فضا شده و چسبندگی های ایجاد شده  بوسیله آن و تزریق برخی ترکیبات حل کننده چسبندگی، آزاد می‌شود. در پایان بیمار به  مدت 1 ساعت تحت نظر قرار می‌گیرد و پس از اطمینان از وضعیت علایم حیاتی مرخص  می‌شود. Read more at http://www.esfahanemrooz.ir/fa/news/40329/درمان‌های-نوین-آسیب-دیسک-کمر.html#jQUj2FODjLhQyqcL.99

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران