post_image

 

تعریف. جراحی ناموفق ستون مهره (Failed Back Surgery Syndrome, FBSS) یک عبارت کلی است که اغلب برای بیمارانی بکار میرود که بدنبال جراحی ناموفق ستون مهره ها دچار کمردرد مداوم شده اند. شیوع این عارضه در مطالعات گوناگون بر روی بیمارانی که جراحی شده اند، 40 5 % گزارش شده است.

علائم و نشانه ها. بیماران معمولا درد شدید و طولانی ستون مهره یا پا به دنبال جراحی دارند که ممکن است در فاصله کمی از جراحی یا کمی دیرتر روی دهد. اغلب داروها و فیزیوتراپی قادر به تسکین درد نیستند و در نتیجه به تدریج میزان فعالیت فرد کاهش می یابد. به دنبال FBSS معمولا افسردگی، اضطراب، و سوء مصرف مواد روی میدهد. این موارد باید برای رسیدن به بهترین نتیجه درمانی، شناسایی و درمان گردند.

فاکتورهای خطر که بیمار را مستعد ابتلا به این عارضه میکنند عبارتند از:

  • ·چسبندگی (فیبروز) در فضای اپیدورال
  • ·فتق مکرر دیسک بین مهره ای
  • ·ناپایداری قسمتی از ستون مهره ها
  • ·تشخیص اولیه نادرست علت کمردرد
  • ·برداشتن ناکافی فشار روی عصب
  • ·برداشتن فشار در محل نادرست
  • ·انتخاب نادرست بیمار برای جراحی
  • ·آراکنوئیدیت (التهاب لایه عروقی پوشاننده نخاع)
  • ·آسیب غیرقابل بازگشت و دائمی ریشه عصبی
  • ·بیماری مفاصل فاست

جراحی روی ستون مهره ها فقط قادر به حل دو مشکل است:

  • ·برداشتن فشار از روی یک ریشه عصبی تحت فشار
  • ·پایدار کردن یک مفصل دردناک و ناپایدار

متاسفانه جراحی ستون مهره ها نمیتواند قطعا درد بیمار را پایان دهد. جراحی فقط میتواند آناتومی را تغییر دهد و آسیب آناتومیک که علت محتمل کمردرد است، باید پیش از جراحی ستون مهره ای شناسایی شود؛ نه پس از آن.

متاسفانه تا کنون علت اصلی که جراحی های ستون مهره ای موفق نبوده اند و برخی بیماران درد مداوم را پس از جراحی تجربه کرده اند، این بوده است که ضایعه و ناحیه ای که تحت عمل جراحی قرار گرفته، در واقع علت اصلی کمردرد بیمار نبوده است[1]؛ و به عبارتی دیگر جراحی بی مورد و بی دلیل بر روی بیمار صورت گرفته است.

برخی اعمال جراحی در کاهش درد بیمار موثرتر هستند، به عنوان مثال:

  • ·درمبتلایان به فتق دیسک بین مهره های کمری، عمل جراحی برداشتن دیسک بیرون زده، در بیمارانی که درد تیرکشنده به پا داشته اند، موثرتر از آنهایی است که فقط کمردرد داشته اند.
  • ·جراحی ثابت کردن مهره ها (Spine Fusion) در مبتلایان به ناپایداری ستون مهره ها (Spondylolisthesis) بیشتر از بیماران مبتلا به تخریب چند دیسک کمری موجب کاهش درد بیمار میشود.

پیش آگهی. متاسفانه درمان موثر FBSS بسیار دشوار است؛ و هیچ درمانی به تنهایی قادر به کنترل کامل درد FBSS نیست. احتمال کاهش درد به علت زمینه ای و روش درمانی بستگی دارد.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →