شکستگی لگن از شدیدترین آسیب های اسکلتی است و نیاز به یک دوره بازپروری دقیق و طولانی دارد.
بسیاری از این شکستگی ها نیاز به درمان جراحی دارند. بیحرکتی برای کسی که دچار شکستگی لگن شده یک سم مهلک است و عوارض متعددی دارد. هدف بازپروری بعد از عمل جراحی این شکستگی اینست که بیمار هر چه زودتر راه اندازی شده و شروع به حرکت کند. این کار موجب میشود از عوارض متعددی که به علت بیحرکتی بیمار ایجاد میشوند پیشگیری به عمل آید.

بعد از جراحی شکستگی های لگن هیچ گونه گچ گیری برای بیمار انجام نشده و از آتل استفاده نمیشود. در صورتیکه این شکستگی ها جااندازی شده و با پیچ و پلاک جراحی شده اند دستورالعمل زیر برای بیمار اجرا میشود.

معمولا بیمار تشویق میشود روز بعد از جراحی در کنار تخت نشسته و پا ها را از کنار تخت آویزان کند. بیمار باید در طول شبانه روز بیشتر نشته باشد نا اینکه دراز بکشد.

        660 1

معمولا حرکات مفصل ران در طرف عمل شده روز بعد از جراحی شروع میشود. این حرکات در ابتدا بصورت پاسیو Passive انجام میشوند یعنی مفصل را فیزیوتراپ حرکت میدهد نه خود بیمار. میزان حرکت و نوع حرکت مفصل را پزشک معالج تعیین میکند.

بعد از گذشت چند روز تا هفته به بیمار آموزش داده میشود چگونه خودش مفصل ران طرف عمل شده را خم و راست کند. این حرکات مفصلی برای پیشگیری از محدودیت حرکت مفصلی بسیار مهم هستند.

بعد از چند هفته حرکاتی به بیمار آموزش داده میشود که به توسط آنها عضلات ناحیه لگن بیمار تقویت میشوند. تقویت عضلات لگن بسیار مهم بوده و در صورت انجام نشدن آنها، هم شکستگی دیرتر جوش میخورد و هم راه رفتن بیمار دچار مشکل خواهد شد.

چند روز بعد از جراحی شکستگی لگن به بیمار اجازه داده میشود تا با کمک واکر یا دو عصای زیر بغل راه برود. بیمار باید به توسط فیزیوتراپ راه اندازی شود. فیزیوتراپ به وی یاد میدهد تا چگونه از واکر یا عصا استفاده کرده و چگونه درست راه برود.

معمولا به بیمار توصیه میشود تا مدتی پای طرف آسیب دیده را در حین راه رفتن بر روی زمین فشار ندهد. این کار لازم است چون معمولا پیچ و پلاک های کار گذاشته شده در لگن تحمل وزن بیمار را ندارند. پس از مدتی که شکستگی بیمار جوش خورد بیمار میتواند پای جراحی شده را هم بر روی زمین فشار دهد. مدت زمانی که بیمار نباید پای طرف شکسته شده را بر روی زمین فشار دهد را پزشک معالج مشخص میکند.

نکات مهم در توانبخشی لگن

۱- پیشگیری از شکستگی مهمتر از درمان است.استفاده از شورتهای دارای ساپورت و حمایت طرفی که حالت ضربه گیر دارد در افراد مسن توصیه می شود.
۲- کاهش شانس افتادن با ورزشهای خاص مانند ورزشهای تعادلی یوگا و یا تاچی .تغییرات در محیط منزل و بخصوص سرویس هداشتی و حمام جهت کاهش شانس افتادن استفاده از وسایل کمکی مانند عصا یا واکر بر طبق وضعیت بیمار.
۳-بیمار یکه دچار شکستگی لگن است باید هرچه زودتر راه برود و در صورت لزوم در بخش طب فیزیکی و توانبخشی بستری شده و با تمهیدات تیم توانبخشی به زندگی عادی برگردد.
ابتدا بیمار با عصای زیر بغلی و یا واکر با نظارت فیزیوتراپیست ماهر راه خواهد رفت سپس میزان وزنی که باید توسط بیمار تمل شود تنظیم شده و به بیمار اجازه حرکت داده می شود.
4-استفاده از ترد میل و دوچرخه در مرحله بعدی خواهد بود.

5-آموزش نحوه از پله بالا و پایین رفتن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است. در پله بالا رفتن ابتدا باید پای سالم قرار گیرد سپس پای مبتلا و در صورت پایین آمدن از پله ها ابتدا پای مبتلا و سپس پای سالم قرار گیرد.

منبع:ایران ارتوپد  دکتر بیژن فروغ متخصص طب فیزیکی و توانبخشی تهران

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Share →