post_image

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی ، باریک شدن و تنگ شدگی غیرطبیعی ستون فقرات است که ممکن است در هر ناحیه ای از نخاع بروز نماید. شایع ترین اشکال به صورت تنگی کانال نخاعی گردنی ، در ناحیه ی گردن و تنگی کانال نخاعی کمری در ناحیه ی تحتانی کمر بروز می کنند.  

مابین مهره ها ، دیسک های بین مهره ای و مفاصل فاست نخاعی واقع شده اند. با افزایش سن ، از حالت اسفنجی دیسک ها کاسته شده که می تواند به کاهش ارتفاع  و بیرون زدگی یا برآمده شدن دیسک سخت به داخل کانال نخاعی منجر گردد. استخوان ها و لیگامنت های مفاصل فاست نخاعی به علت آرتریت یا ورم مفاصل ، ضخیم تر و بزرگتر شده ، سبب وارد آوردن فشار به داخل کانال و مجرای نخاعی می شود. این تغییرات سبب باریک شدگی مجرای نخاع کمری شده که موسوم به تنگی کانال نخاعی(spinal stenosis) است.

با توجه به اینکه نخاع و ریشه های دم اسبی در کانال نخاعی قرار می گیرند ، هر عاملی که باعث کاهش فضای کانال یا سوراخ های بین مهره ای(که محل خروج ریشه های اعصاب نخاعی می باشند) گردد به علت وارد آوردن فشار به نخاع یا ریشه های اعصاب منجر به درد خواهد شد. هرچه میزان تنگی کانال بیشتر باشد بیمار درد بیشتری را تجربه خواهد کرد. 

تنگی مجرای نخاعی از جمله عوامل ایجاد درد در ستون فقرات و اندام‌ ها است. تنگی مجرا با توجه به ناحیه درگیر و میزان آسیب ، علایم متفاوتی ایجاد می کند. اگر این اختلال در فقرات گردن باشد ممکن است منجر به ایجاد درد ناشی از ریشه عصب یا درد رادیکولار در اندام فوقانی شود. در ناحیه کمری این بیماری علایمی از مشکلات حسی ، حرکتی و یا هر دو را ایجاد می کند. درد و یا اختلالات حسی در ناحیه ساق پاها احتمال تنگی مجرای نخاعی را مطرح می کند.

تنگی کانال نخاعی ، باریک شدن یک یا چند ناحیه در نخاع بوده که اغلب اوقات در ناحیه ی گردن یا کمر بروز می کند. این تنگ شدگی می تواند بر روی طناب نخاعی یا اعصاب نخاعی فشار وارد آورد. بسته به این که کدام عصب ها تحت تاثیر قرار بگیرند ، تنگی کانال نخاعی می تواند سبب درد یا کرخی و بی حسی در پاها ، کمر ، گردن ، شانه و آرنج ؛ ضعف دست و پا و ناهماهنگی عضلات ؛ از دست دادن حس در اندام های دست و پا ؛ و مشکلاتی در عملکرد مثانه یا معده شود. درد همیشه حضور ندارد ، خصوصا در صورتی که تنگی کانال نخاعی در ناحیه گردن باشد.

تنگی کانال نخاعی عموما شامل تغییرات وابسته به سن در نخاع است. در موارد شدید تنگی کانال نخاعی ، پزشکان جراحی را جهت ایجاد فضای اضافی برای طناب نخاعی یا اعصاب پیشنهاد می کنند.

تنگی کانال نخاعی می تواند نسبی و یا کامل باشد. گرچه مواردی از تنگی کانال نخاعی از آغاز تولد وجود دارند ، اما اغلب مبتلایان در سنین بالای پنجاه سال هستند و بر اثر تغییرات دژنراتیو و تحلیل رفتگی ستون فقرات به این بیماری مبتلا شده اند. بسیاری از این افراد بدون علامت هستند تا اینکه علت های دیگر باعث فشار بیشتر بر نخاع شده و تنگی را تشدید می کنند.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران