post_image

برای رفع بیماری سل مفصل ران پروتزی ساخته شده که روی سر فلزی استخوان ران کلاهک فلزی گذاشته می شود و سر استخوان را همراه کلاهک فلزی در داخل حفره استابولوم گذاشته، بدین ترتیب حرکات مفصل ران از طرفی بین سر استخوان ران و کلاهک روی آن و از طرف دیگر بین کلاهک و حفره استابولوم انجام می گیرد و بدین ترتیب سایش استابولوم کاهش می یابد.
پروتز بی پلار، این پروتز امروز بیشتر برای شکستگی های گردن استخوان ران با جابجایی که حفره استابولوم سالم است به کار می رود.

دکتر چارنلی Cahrnly بیشترین خدمت را به گسترش عمل جراحی تعویض مفصل ران THA کرد. او از سیمان استخوان برای چسباندن پروتز با استخوان استفاده کرد.
نتایج اولیه عمل چارنلی رضایتبخش بود. اما عوارض در دراز مدت مشخص شد. ساییده شدن پلی اتیلن توسط سر فلزی در دراز مدت اتفاق می ا فتد و ذرات ریز آزاد شده (debries) منجر به خوردگی استخوان با مکانیسم فعال کردن استئوکلاست ها می شود که خود می تواند منجر به شل شدن پروتز و یک شکستگی استخوان شود.

گرچه اساس جراحی تعویض مفصل ران THA هنوز همانند سال های اولیه دکتر چارنلی است اما پیشرفت هایی بسیاری در نوع پروتز و تکنیک عمل صورت گرفته است.

در پروتز های اولیه سر و بدنه یکپارچه بود با ایجاد پروتزهای با سر جدا و امکان تنظیم طول پا در حین عمل به دقت بیشتری فراهم آمد.

پروتزهای سیمانی در جراحی تعویض مفصل ران THA

همانطور که گفته شد به اولین اعمال تعویض مفصل برای ثابت کردن پروتز به استخوان از سیمان استخوانی (Methyl Metaerylate) استفاده می شود و در بعضی موارد هنوز هم استفاده می شود، اما عمدتاً جای خود را به پروتزهای غیرسیمانی با سطوح متخلخل داده است. امروزه پروزتهای سیمانی بیشتر برای بیماران مبتلا به آرتریت روماتوئید و بیمارانی که دچار پوکی استخوان شدید هستند استفاده می شود. با توجه به اینکه هزینه پروتز سیمانی کمتر است هنوز در بسیاری از مراکز برای افراد کم درآمد از آن استفاده می شود.

پروتزهای غیر سیمانی در جراحی تعویض مفصل ران THA

اکثر جراحان امروزه از این پروتزها استفاده می کنند. استخوان به داخل خلل و فرج سطح این پروتزها رشد می کند و باعث استحکام بسیار زیاد آن می شوند. زمان جراحی تعویض مفصل ران THA کوتاه تر است و عوارض احتمالی ناشی از استفاده از سیمان مثل افت فشار خون و ایست قلبی اتفاق نمی افتد.

سطوح تماسی در جراحی تعویض مفصل ران THA

منظور از سطوح تماسی، سطحی که سر ران به روی حفره استابولوم مصنوعی حرکت می کند که باید سطحی با اصطکاک پایین باشد که خوردگی کمتری ایجاد کند. شایعترین سطح تماس رایج در جراحی تعویض مفصل ران THA که در حال حاضر استفاده می شود عبارت است از: فلز روی پلی اتیلن

سر فمور بر روی پلی اتیلن مقام به خوردگی که با تکنولوژی جدید (Highly Cross Linked) فراوری شده است حرکت می کند. این سطح تماس سابقه طولانی و نتایج خوب دارد. مشکل اصلی آن است که با گذر زمان پلی اتیلن خوردگی پیدا می کند و بعد از چند سال نیازمند تعویض می شود. این موضوع به خصوص در بیماران جوانتر زیر پنجاه سال که انتظار می رود سالیان سال بعد از جراحی تعویض مفصل ران THA فعالیت کنند، اهمیت پیدا می کند، علاوه بر آن بیماران جوان فعالترند و در نتیجه خوردگی بیشتر اتفاق می افتد.

از دیگر سطوح تماس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سرامیک بر روی پلی اتیلن (Ceramic on Poly Ethylen) 
  • مفصل سرامیک روی سرامیک (Ceramic on Ceramic)
  • مفصل فلز روی فلز (Metal on Metal)

هزینه جراحی تعویض مفصل

با افزایش امید به زندگی (Life Expectancy) جمعیت مسن جامعه افزایش یافته است. امروزه افراد جامعه ناتوانی را کمتر قبول می کنند و مایلند تا سنین بالاتر زندگی فعال و بدون درد داشته باشند. این دلایل باعث شده است که در دودهه اخیر تعداد جراحی تعویض مفصل در دنیا افزایش قابل توجهی داشته باشد.

عمل جراحی تعویض مفصل با هزینه نسبتاً بالا می باشند. علاوه بر هزینه های بیمارستانی، هزینه قابل توجهی هم صرف پروتز استفاده شده می شود. مطالعات متعدد در مورد هزینه نسبت به منفعت در مورد این اعمال انجام شده است. در حال حاضر هیچ شکی وجود ندارد که تعویض مفصل ران و تعویض مفصل زانو اعمال جراحی بسیار مفیدی با توجه هزینه آن می باشند. ایجاد زندگی طولانی تر و فعالتر هزینه های درمانی را کاملاً توجیه می کند.

کاربرد اصلی تعویض مفصل ران درد است. اگر چه کوتاهی، لنگش و محدودیت دامنه حرکت را می توان به این عمل بهبود بخشید اما در غیاب درد و محدودیت شدید حتی الامکان این عمل را نباید انجام داد.

برای آشنایی با نرمش های بعد از عمل جراحی تعویض مفصل ران بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: کتاب درسنامه ارتوپدی و شکستگی ها

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →