پیچ خوردگی مچ پا عارضه ای است که در آن بافت نرم و رباط‌های مچ پا دچار آسیب  دیدگی و پارگی می‌شوند. در این وضعیت، رباطی که بیش از همه تحت تاثیر قرار می‌گیرد رباط جانبی است. رباط، باند قدرتمندی از بافت همبند است که استخوان ها را به یکدیگر متصل می‌کند. رباط جانبی ساق پا شامل سه باند بافت همبند می‌شود و استخوان نازک نی را به استخوان قاپ (تالوس) و استخوان پاشنه متصل می‌کند.

به طور کلی، رباط جانبی از چرخش شدید پا و مچ پا  به داخل جلوگیری می‌کند. وقتی این حرکت شدید و فراتر از آن باشد که رباط بتواند تحمل کند، رباط دچار پارگی می‌شود. به این وضعیت پیچ خوردگی مچ پا گفته می‌شود و شدت آن می‌تواند در حد پارگی جزئی و خفیفی که منجر به درد اندک می‌شود تا پارگی کامل که منجر به درد مچ پا و ناتوانی قابل توجه می‌شود، باشد.

رگ به رگ شدن مچ پا

رگ به رگ شدن مچ پا به دلیل کشیدگی یا پاره شدن رباط مچ است. این نوع آسیب دیدگی‌ بسیار شایع است و نتیجه‌ آن دردهای مزمن و مستمر در ناحیه مچ پاست. 80 درصد پیچ خوردگی های مچ پا به دلیل انحراف آن به سمت بیرون است.

درمان پیچ خوردگی مچ پا

درمان پیچ خوردگی مچ پا بدون فیزیوتراپی ناقص است. البته منظور از فیزیوتراپی در اینجا استفاده از چند دستگاه برای گرم کردن و یا تحریک الکتریکی و یا استفاده از لیزر یا اولتراسوند نیست.

پیچ خوردگی و کشیدگی مج پا بر اثر آسیب رباط های جانبی که در سمت خارجی مچ پا قرار دارند ایجاد میشود. در این آسیب، رباط دچار پارگی های میکروسکوپی و یا پارگی های واضح شده و این امر مچ پا را بسیار دردناک و متورم میکند. درمان ناقص این آسیب میتواند موجب ناپایداری مچ پا و درد مزمن و عود کننده در این ناحیه میشود.

درمان آسیب رباط مچ پا بدنبال کشیدگی و پیچ خوردن در بسیاری از موارد با استفاده از گچ گیری انجام میشود. گچ گیری به منظور بیحرکت کردن مچ پا صورت میگیرد و این بیحرکتی میتواند موجب التیام و ترمیم رباط آسیب دیده شود.

با این حال درمان فقط محدود به مدتی بیحرکتی نیست. پس از چند هفته بیحرکتی بیمار باید با انجام نرمش های طبی خاص، عضلات ساق پا را تقویت کرده و قابلیت انعطاف مفصل مچ پا را افزایش دهد. این نرمش ها میتوانند تحت نظر پزشک معالج یا فیزیوتراپ انجام شوند ولی مسئول انجام این حرکات خود بیمار است که باید آنها را به درستی یاد گرفته و در منزل انجام دهد.

در صورتی که درمان پیچ خوردگی مچ پا با فیزیوتراپی پیشرفته  به درستی انجام شود اکثر قریب به اتفاق بیماران بهبودی کامل میابند.

 تشخیص پیچ خوردگی مچ پا

علائم پیچ خوردگی مچ پا شامل درد و تورم در قسمت خارجی مچ پا است. ممکن است کبودی و خونمردگی هم در این ناحیه دیده شود. حرکت دادن مچ پا بخصوص حرکان چرخشی مچ، چه به توسط خود بیمار و چه به توسط پزشک دردناک است.

چون این علائم ممکن است به علت شکستگی مچ پا هم بوجود آید پزشک معالج از مچ پای بیمار رادیوگرافی ساده به عمل آورده و از اینکه شکستگی در ناحیه وجود ندارد مطمئن میشود. پارگی های شدید لیگامان های مچ پا ممکن است همراه با آسیب غضروف مفصلی سطح بالایی استخوان تالوس باشد به همین علت گاهی اوقات پزشک ارتوپد برای بررسی بیشتر سطح مفصلی استخوان تالوس از ام آر آی استفاده میکند.

رگ به رگ شدن مچ پا با مکانیسم کشش رباط ها در بچه ها نادر است. بروز علائم شبیه رگ به رگ شدن مچ پا در بچه ها اغلب به علت آسیب صفحات رشد پایین درشت نی و نازک نی است. آسیب این صفحات رشد ممکن است در رادیوگرافی ساده مچ پا بصورت شکستگی صفحه رشد دیده شود. با این حال در اکثر اوقات آسیب صفحات رشد انتهای پایینی درشت نی و نازک نی آثاری در رادیوگرافی مچ پا از خود نشان نمیدهند.

منبع:ایران ارتوپد 1و2

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران

Tagged with:  
Share →