اگر شخصی یک یا چند دندان را از دست داده باشد و یا کاملا بدون دندان باشد بمنظور جایگزینی دندان‌های از دست رفته می‌تواند از ایمپلنت‌های دندانی استفاده نماید. یک ایمپلنت دندانی پایه کوچکی از جنس فلز تیتانیوم یا آلیاژهای تیتانیوم می‌باشد. این فلز به وسیله استخوان‌ها براحتی پذیرفته می‌شود و اتصال استخوان فک با این فلز بخوبی صورت می‌پذیرد. واژه اتصال ایمپلنت به استخوان (Osseoitgration) خیلی زیاد در این رابطه استفاده می‌شود که منظور از آن پیوستگی و اتصال ایمپلنت دندانی با استخوان فک می‌باشد. ایمپلنت دندانی که جایگزین ریشه دندان می‌گردد دارای شیارهای ظریفی بر روی سطوحش می‌باشد که در استخوان فک پیچ می‌گردد ایمپلنت در داخل حفره‌ای که توسط دریل ایجاد شده است قرار می‌گیرد. اصلی‌ترین هدف در نصب یک ایمپلنت رسیدن به یک اتصال فوری با استخوان اطراف آن می‌باشد. این امر یک پایداری اولیه را بوجود خواهد آورد که با گذشت زمان بوسیله افزایش بیشتر توده استخوانی بر روی سطح زیر میکروسکوپی ایمپلنت محکمتر خواهد گردید.

این سطح زیر توسط روش‌های مختلف Acid etching Blosting و غیره ایجاد می‌گردد. پس از مدت زمان کوتاهی که استخوان اطراف کاملا به ایمپلنت متصل گردید می‌توان قسمت تاج ْآن را بشکل یک دندان طبیعی بازسازی نمود، دندان جدید از نظر زیبایی همانند یک دندان طبیعی عمل می‌نماید. در مواردی که تحلیل استخوانی زیاد است، دست دندان متحرک بیمار گیر کافی ندارد و در نتیجه بیمار در جویدن، صحبت کردن و … با مشکل مواجه می‌گردد. در این موارد می‌توان با استفاده از تعداد محدودی ایمپلنت بعنوان پایه این مشکل را حل نمود.

تاریخچه

از هزاران سال پیش بشر در جستجوی راهکارهایی جهت جایگزینی دندانهای از دست رفته خود بوده است. اتروسکان‌ها که در ایتالیای امروز زندگی می‌کردند دندان‌های مصنوعی را از استخوان‌های گاو نر می‌ساختند. تیم باستان شناسی دکتر Wilson آرواره‌ای از نژاد Mayan کشف کردند که دندان‌های تراشیده شده‌ای از جنس صدف در این آرواره به جای دندان‌های ثنایای از دست رفته جایگزین شده بود. کاشف ایمپلنت در اول قرن 19 شروع گردید. تحقیقات در مورد استفاده از موادی که بتواند جایگزین دندان از دست رفته شوند همچنان ادامه داشت در ابتدا سعی براین بود که دندان‌های طبیعی از دهان شخص دیگر کاشته شوند اما این روش کاشت ایمپلنت با عفونت همراه بود و با شکست مواجه می‌گردید. ایمپلنت از جنس طلا ، نقره ، چینی و حتی سرب امتحان گردید اما درصد موفقیت کاشت آنها کم بود و قابل پیش بینی نبود. دکتر A.E.Strock در سال 1931 میلادی استفاده از آلیاژ Vitallium را برای ساخت ایمپلنت‌ها توصیه نمود. در سال 1947 میلادی Manlio. Formiggini ایتالیایی ایمپلنتی از جنس Tantalum ساخت و در همان زمان Rapheal Cherchere ایمپلنت‌هایی از جنس آلیاژ کروم ، کبالت را ابداع کرد.

تحقیقات در مورد ایمپلنت دندانی

در سال 1952 میلادی یک تیم تحقیقاتی سوئدی در دانشگاه Lund سوئد به پیشرفت مهمی در علم ایمپلنتولوژی دست یافتند. سرپرست این تیم Peringar Branemark یک جراح ارتوپد بود. یکی از پروژه‌های تحقیقاتی این تیم ارزیابی میکروسکوپی پروسه‌های التیامی در استخوان بود. آنها بر روی خرگوش تحقیق می‌کردند و ایمپلنت تیتانیومی را در داخل استخوان ران خرگوش کار گذاشتند. بعد از چندین ماه متوجه اتصال خوب فلز تیتانیوم با استخوان ران خرگوش شدند. این پدیده اتصال استخوان را Osseointegrration نام‌گذاری نموده‌اند. بر اساس این تحقیق استفاده از ایمپلنت‌های تیتانیومی متداول گردید. فلز تیتانیوم قابلیت اتصال بیولوژیکی بالایی را با استخوان‌ها دارد از آن زمان تا کنون چند هزار بیمار از مزایای داشتن ایمپلنت‌های دندانی بهره‌مند شده‌اند.

کاندیدای مناسب برای درمان

کاندیدای ایده آل برای ایمپلنت کسی است که از نظر سلامت عمومی در شرایط مناسبی باشد و میزان استخوان کافی برای نگاهداری ایمپلنت داشته باشد و لثه های سالم و عاری از التهاب داشته باشد.  هر چند نوشیدن مشروبات الکلی یا سیگارکشیدن مشکلاتی را در ارتباط با التیام اولیه ایجاد می‌نماید و می‌تواند اثر منفی روی سلامت لثه و بافت استخوانی اطراف ایمپلنت داشته باشد. تعدادی از دندان پزشکان اگر بیمار سیگار خود را ترک ننماید، تمایلی بکار گذاشتن ایمپلنت بدلیل تاثیر منفی آْن از خود نشان نمی‌دهند.

در صورتیکه بیماری لثه داشته باشید، باید ابتدا توسط متخصص لثه، بیماری برطرف شود و سپس شما به مانند یک فرد سالم می توانید از ایمپلنت استفاده کنید. از آنجائیکه ایمپلنت در ارتباط مستقیم با استخوان و لثه شما است، بهترین فرد جهت ارزیابی ناحیه بی دندانی، انتخاب نوع ایمپلنت و جراحی ایمپلنت، متخصص لثه است که حتی می تواند بهترین مشاور شما پس از قراردهی ایمپلنت از نظر نحوه نگاهداری و بهداشت ایمپلنت باشد. پس از قراردهی ایمپلنت مدتی بعد حدود 6 هفته، دندانپزشک و یا متخصص پروتز شما می تواند نسبت به قراردهی روکش بر روی ایمپلنت اقدام کند

کاربردها

به طور خلاصه ایمپلنت در موارد زیر کاربرد دارد :

  • جایگزین کردن یک و یا تعدادی از دندانها بدون درگیر کردن دندانهای مجاور
  • می توان ازایمپلنت به عنوان پایه بریج در انتهای قوس دندانی استفاده کرد تا دیگر مجبور نباشید از پروتز متحرک استفاده کنید
  • و در مواردی که کل دندانها را نداشته باشید و امکان استفاده از تعداد زیاد ایمپلنت موجود نباشد، می توان با قرار دادن 4 یا 5 ایمپلنت از آنها به عنوان پایه دست دندان استفاده کرد تا دیگر دست دندان شما در دهانتان جابه جا نشود و احساس راحتی بیشتری داشته باشید.

مراحل

ابتدا جراحی جهت قرار دادن پایه ایمپلنت انجام می شود. جراحی تا چندین ساعت ممکن است طول بکشد و سپس حداکثر 6 ماه وقت لازم است تا استخوان حول این پایه رشد کرده و آن را محکم در برگیرد. بعضی ایمپلنت ها نیاز به یک جراحی ثانویه دارند تا یک رابط(Post)، پایه را به دندان جایگزین متصل کند. در سایر انواع ایمپلنت ها، پایه و رابط بهم متصل هستند و همزمان قرار داده می شوند.

پس ازچندین هفته که لثه ها بهبود یافتند، مرحله بعد شروع می شود. دندانهای مصنوعی ساخته شده و به قسمت رابط پایه متصل می شوند. چون چندین بارامتحان دندانهای مصنوعی جهت تنظیم دقیق وضعیت آنها لازم است،این مرحله ممکن است یک یا دو ماه بطول بیانجامد.

جراحی ایمپلنت ممکن است در مطب دندانپزشک (تحت بی حسی موضعی) و یا بیمارستان (تحت بیهوشی عمومی)انجام شود. داروهای ضد درد معمول و گاهی آنتی بیوتیک تجویز می شود. دندانپزشک دستورات لازم جهت نحوه رعایت بهداشت دهان و نوع رژیم غذایی را به شما خواهد داد.

مزایا

اولین مزیت سلامتی و زیبایی بیشتر است وقتی که دندان‌ها از دست می‌روند استخوان اطراف دندان شروع به تحلیل می‌کند. این تحلیل استخوان می‌تواند منجر به عقب رفتن فک گردد. بکار بردن ایمپلنت‌های دندانی مانع این امر گردیده و بنابراین شکل طبیعی فک حفظ خواهد گردید. در طب سنتی کمبود دندان از دست رفته را با جایگزینی یک پلاک دندانی متحرک یا با تراش در دندان مجاور و استفاده از پل Bridge جبران می‌نمایند، اما در هنگام استفاده از ایمپلنت دندانی علاوه بر آنکه از تحلیل رفتن استخوان جلوگیری می‌شود، از صدمه به دندان‌های مجاور نیز جلوگیری شده و زیبایی یک دندان طبیعی را به دهان بیمار باز می‌گرداند. همچنین در نحوه صحبت‌کردن بیمار تغییری ایجاد نمی‌گردد. مزیت دیگر آن آسایش بیشتر می‌باشد، زیرا ایمپلنت‌های دندانی اتصال محکمی با استخوان فک پیدا می‌کنند هیچ گونه لغزندگی و حرکت دندان مصنوعی وجود نخواهد داشت. این امر ناراحتیهای مربوط به استفاده از دندان مصنوعی از قبیل اتصال ضعیف ، تحریک لثه و درد را برطرف خواهد نمود.

معالجه لثه ، ترمیم پوسیدگی و حذف آبسه‌ها برای موفقیت بادوام در درمان بنیاد مهم می‌باشد. اگر دندان لق ، خونریزی قابل توجه بویژه زمانی که دندان‌هایتان را تمیز می‌کنید دارید امکان دارد مشکلاتی در لثه شما وجود داشته باشد. بیماریهای لثه (Periodotaldisease) یک علت عمده تحلیل‌رفتن استخوان هستند و معالجه ایمپلنت‌های دندانی را با مشکل مواجه خواهند نمود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)