زمان مناسب ارتودنسی

زمان مناسب برای شروع درمان ارتودنسی بستگی به نوع ناهنجاری دارد؛ در مورد بیمارانی که مشکلات اسکلتی دارند، به‌عنوان مثال فک بالای آنها جلوتر از موقعیت طبیعی است یا برعکس فک پایین‌شان عقب‌تر از موقعیت مناسب خود قرار گرفته، بهترین زمان برای شروع درمان، سال‌های قبل از بلوغ است چون می‌توان از رشد کودکان و نوجوانان برای درمان این ناهنجاری‌ها استفاده کرد، بنابراین حوالی سن ۹سالگی برای دختر خانم‌ها و حوالی سن ۱۱سالگی برای پسرها توصیه می‌شود. در مورد مشکلاتی که صرفا مربوط به دندان‌ها می‌شود محدودیت سنی وجود نداشته ولی زمان طلایی برای درمان حوالی ۱۲سالگی است. نظر انجمن ارتودنتیست‌های آمریکا و ایران نخستین مشاوره با متخصص ارتودنسی دندان باید در سن ۷سالگی باشد تا درصورت نیاز به اقدامات پیشگیری فرصتی از دست نرود.

فرد مناسب برای درمان ارتودنسی

ارتودنسی در بسیاری از کشورهای دنیا با تفاوتهایی آموزش داده می‌شود. در ایران یک دندانپزشک پس از ۶ سال تحصیل دندانپزشکی و اخذ مدرک دکترای عمومی دندانپزشکی می‌تواند در آزمون پذیرش دستیار (رزیدنت) تخصصی دندانپزشکی شرکت کند و در صورت قبولی وارد این دورهٔ تخصصی شود. طول دورهٔ رسمی تخصص ارتودنسی در ایران ۳ سال است.

به دلیل جوان بودن نسبی جمعیت ایران و افزایش سطح عمومی آگاهی، در سال‌های اخیر تمایل به انجام درمان‌های ارتودنسی افزایش یافته است. با توجه به این اشتیاق فراوان به درمان و هزینه نسبتا بالای درمان ارتودنسی، تعدادی از دندانپزشکان عمومی اقدام به درمان ارتودنسی می‌کنند. از آنجا که درمان‌های ارتودنسی طولانی مدت هستند و گاهی تا ۳ سال یا حتی بیشتر به طول می‌انجامند، لازمه کسب تجربه و دانش کافی در این حوزه گذراندن دوره‌های رسمی تخصص ارتودنسی در دانشگاه است. به دلیل ماهیت طولانی مدت درمان‌های ارتودنسی ثابت، دندانپزشکان تحت آموزش این مبحث قرار نمی‌گیرند و تقریبا هیچ آشنایی با ارتودنسی ثابت کسب نمی‌کنند..از سوی دیگر به دلیل نقص قوانین و نبود ضمانت اجرایی کافی برای قوانین موجود، متاسفانه تعدادی از افراد سودجو برای درمان و آموزش اقدام به برگزاری کلاس‌های آموزشی کوتاه مدت ارتودنسی نموده‌اند. به عنوان مثال یکی از دندانپزشکان عمومی که خود دوره‌ای کوتاه مدت در خارج از ایران دیده است، ادعا می‌کند با این دوره‌های کوتاه مدت (کمتر از ۶ ماه تمام وقت) در طول ۸ سال، نزدیک به ۱۰۰۰ ارتودنتیست تربیت نموده است!!! این در حالی است که نزدیک به ۱۰ دانشکده دندانپزشکی ایران از سال ۱۳۵۶ تاکنون با تمام تلاش در زمینه افزایش متخصصین این رشته نزدیک به ۳۰۰ فارغ‌التحصیل داشته‌اند.از پیامدهای مرتبط با درمان‌های نادرست که عموما منتج از آموزش ناکافی هستند می‌توان به تحلیل شدید و کوتاه شدن ریشه دندانها، نامرتب باقی ماندن دندانها، مشکلات زیبایی و یا برگشت ناهنجاری اشاره نمود.

متخصص ارتودنسی چه کسی است؟

ارتودنتیست یا متخصص ارتودنسی  دندانپزشکی است که پس از گذراندن دوره ۶ ساله عمومی  و چند سال کسب تجربه بالینی، یک دوره تخصصی تمام وقت سه ساله را سپری نموده و با اتمام یک پایان نامه تحقیقی در زمینه ارتودنسی قادر به تشخیص و درمان اصولی ناهنجاری های دندانی، فکی به منظور برقراری تناسب و زیبایی صورت و دندانها می باشد. ارتودنتیست بعد از پایان دوره می بایست برای آشنایی با تکنیک های جدید به صورت مرتب با شرکت در برنامه هایی تحت عنوان بازآموزی حرفه ای، خود را به روز نگه دارد. تمامی ارتودنتیست ها دندانپزشک هستند ولی تنها کمتر از ۲ درصد دندانپزشکان ایران، متخصص ارتودنسی هستند.

عوارض ارتودنسی چیست؟

بیمارانی که متقاضی درمان ارتودنسی هستند باید بهداشت بسیارخوبی داشته باشند، چون در شرایط قرارگیری پلاک های متحرک و به خصوص براکت و سیم های ثابت رعایت بهداشت دهان مشکل تر می شود و اگر بیمار دقت و تمرکز کافی در رعایت بهداشت خود نداشته باشد، دندان ها زیر براکت و سیم های ارتودنسی به سرعت دچار جرم گرفتگی و پوسیدگی می شوند. که بهتر است برای جلوگیری قبل از ارتودنسی جرم گیری دندان انجام گیرد.
مشکل بعدی احتمال برگشت درمان است. به اصطلاح «برگشت» بخشی جدایی ناپذیر از درمان ارتودنسی است. این وضعیت درصورتی که بیمار دستور متخصص را برای استفاده منظم از پلاک های نگهدارنده بعد از درمان ثابت نادیده بگیرد یا در بیمارانی که توسط دندانپزشک غیرمتخصص ارتودنسی درمان شده اند، مشاهده می شود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)