بسیاری از کسانی که تحت درمان پوکی استخوان قرار میگیرند مرتبا به مراکز رادیوگرافی فرستاده میشوند تا پیشرفت بیماری و یا نتیجه درمان بررسی شود ولی باید دانست که درمان پوکی استخوان نیازی به کنترل نتیجه آن با انجام مکرر تست سنجش تراکم استخوان DXA ندارد چون
  • سنجش مکرر تراکم استخوان بعد از شروع درمان ممکن است اعداد متفاوتی را  نشان دهد که بیشتر از اینکه نشانه تاثیر یا عدم تاثیر دارو باشد نشانه  خطاهای اندازه گیری دستگاه است

  • هدف از درمان دارویی پوکی استخوان کم کردن احتمال شکستگی در آینده بیمار  است. ممکن است با مصرف این داروها تراکم استخوان تغییر زیادی نکند ولی  احتمال شکسته شدن استخوان کاهش یابد. پس حتی اگر تست DXA افزایش تراکم  استخوان را نشان ندهد دلیلی برای قطع دارو نیست
  • حتی اگر یک سنجش تراکم استخوان نشان دهد که بعد از شروع دارو تراکم  استخوان بهتر نشده است معلوم نیست تغییر دارو یا افزایش دوز آن تغییری در  تراکم استخوان ایجاد کند
  • حتی اگر بعد از مصرف دارو، تست سنجش تراکم نشان دهد که تراکم استخوان کم شده  ممکن است اگر بیمار دارو را مصرف نمیکرد این تراکم بسیار بیشتر کم میشد
  • زنانی که در آنها تراکم استخوان در یکسال اول مصرف دارو زیاد میشود معمولا در دوسال بعد از آن دچار یک کاهش در تراکم میشوند و زنانی که در یکسال اول بعد از شروع دارو دچار افت تراکم میشوند معمولا در دو سال بعد از آن  افزایش تراکم پیدا میکنند. پس تراکم استخوان در دوره مصرف دارو کم و زیاد  میشود و این تغییرات متناسب با منفعتی که بیمار از دارو میبرد( منظور کاهش  احتمال شکستگی است) نیست.

بنا  به دلایل بالا گرچه ممکن است برای بیماران و حتی پزشکان قدری عجیب باشد ولی تکرار تست سنجش تراکم استخوان بعد از شروع درمان تاثیری در تصمیم گیری  برای تغییر درمان نداشته پس نیازی به آن نیست.

به عوض تکرار مداوم تست تراکم استخوان به بیماران مبتلا به استئوپروز توصیه میشود تلاش خود را بیشتر به توجه به توصیه های پزشک معطوف دارند و بخصوص راه پیمایی روزانه و مصرف شیر و ماست را جدی بگیرند.

دکتر ریحانی یساولی، جراح و متخصص ارتوپدی
متخصص ستون فقرات در تهران